EDİRNE - LALAPAŞA ARASININ YAPISAL ÖZELLİKLERİNİN UYGULAMALI

JEOMORFOLOJİ ÜZERİNE ETKİLERİ / The Effects of Structural Features on Applied Geomorphology in Between Edirne-Lalapaşa (Turkey)

Özet

Çalışma alanı, Trakya Yarımadası’nın Türkiye sınırlarında kalan kısmının kuzeybatısında,Edirne şehir merkezi ile Lalapaşa ilçesi arasında (41°39’-41°52’ Kuzey enlemleri ve 26°33’-26°46’ Doğu boylamları) yer alır. Hem litolojik özellikler ve hem de tektonik aktivite, çalışmasahasının karakteristik monoklinal yapı özelliklerini kazanmasında yönlendirici rol oynamıştır.Bu çalışmada; Edirne-Lalapaşa arasındaki monoklinal yapının jeomorfolojik özellikleribelirlenerek, bu özelliklerin uygulamalı jeomorfoloji açısından değerlendirmesinin yapılmasıamaçlanmıştır.Yüzey analizleri ve hidrolojik analizler için 1/25.000 ölçekli topografya haritası, 1/100.000ölçekli jeoloji haritası kullanılarak veritabanı oluşturulmuş, analizler ArcGIS 10.2 yazılımıkullanılarak gerçekleştirilmiştir. Saha çalışmalarında; tabakaların doğrultu, eğim açısı ve eğimyönü özellikleri “Brunton Tipi Jeolog Pusulası” kullanılarak ölçülmüştür.UTM koordinatı olaraklokasyon tespiti GarminEtrex 10 El GPS cihazı ile yapılmıştır. Arazi kullanımı-arazi örtüsüözelliklerinin belirlenmesi amacıyla güncel uydu görüntüleri kullanılarak uzaktan algılamaverileri üretilmiş ve haritalanmıştır. Bu haritalar arazi çalışmalarıyla doğrulanmış vedetaylandırılmıştır.Sonuç olarak, çalışma alanındaki litolojik ve tektonik yapısal özelliklerin ve bu özelliklerebağlı olarak şekillenen yapısal jeomorfolojinin ulaşım hatlarının dağılış özelliklerini, tarımfaaliyetlerini, yerleşmelerin mekânsal dağılışlarını, yeraltı ve yerüstü su kaynaklarınınkarakteristiklerini; dolayısıyla bu kaynaklara ulaşım ve kullanım olanaklarını etkilediklerigörülmüştür. Arazi kullanım şekillerinin, çalışma sahasının yapısal jeomorfoloji ve onunlailişkili olarak gelişen hidrografik özelliklerin sunduğu imkânlara bağlı olarak şekillendiği, buözelliklerin uygulamalı jeomorfoloji için yönlendirici ve kontrol edici bir rol oynadığıanlaşılmaktadır.

Abstract

The study area is located in the Thrace peninsula, in northwest of Turkey, between the district of Edirne city center with Lalapaşa (North 41° 39' - 41° 52' East and 26° 33'-26° 46').Both lithological properties and tectonic activity played a leading role in acquiring the characteristic monoclinal structure of the study area.In this study, it was aimed to determined geomorphological characteristics of monoclinal structure between Edirne and Lalapaşa and to evaluate these properties in terms of applied geomorphology. For surface and hydrological analyses, a database was created using 1/25.000 scale topography map, 1 / 100.000 scale geology map and analyses were performed depend on the created database using ArcGIS 10.2 software. In field studies, layer slopes, slope angles and layer directions characteristics of the layers were measured using “Brunton Type Geologist Compass”. Location determination as UTM coordinate was carried out with Garmin Etrex 10 Handheld GPS. Remote sensing data was generated and mapped using current satellite imagery to determine land use-land cover characteristics. These maps were verified and detailed by field studies. As a result; it has been understood that structural geomorphology shaped according to structural characteristics of the study area and these characteristics affect the distribution of the transportation lines, the agricultural activities, the spatial distribution of the settlements, the characteristics of the ground and surface water resources, thus the access and use possibilities of these resources. Landuse-Landcover features were formed through structural geomorphology and associated hydrographical characteristics and these characteristics orientated and controlled applied geomorphology features.