Dergiler / Jeofizik / 1997 / Cilt: 11 - Sayı: 1-2

Rates of crustal deformation in Eastern Anatolia

Doğu Anadolu'da kıtasal deformasyon miktarları

Sayfa
53–64
DOI
—

Özet

Bu çalışmada, 35° K - 44° K enlemleri ve 34° D -46° D boylamları arasında kalan bölgede yer alan depremler kullanılarak Doğu Anadolu'nun kıtasal deformasyon miktarları incelenmiştir. Deprem etkinliğinin yoğun olduğu sismotektonik zonlar, Kuzey Anadolu Fay Zonu nun doğusunda kalan bölge (KAFZ), Kuzeydoğu Anadolu Fay Zonu (KDAFZ), Doğu Anadolu Fay Zonu (DAFZ) ve Çaldıran Fay Zonu (CFZ) olarak belirlenmiştir, inceleme alanında meydana gelmiş magnitüdü 5.0 ve daha büyük 70 depremin odak mekanizması çözümlemeleri yapılmıştır. Belirlenen sismotektonik zonlarda kıtasal deformasyon biçimlerinin ve miktarlarının belirlenmesinde simetrik moment tensör yöntemi, Doğu Anadolu Bölgesi depremlerinin fay düzlemi çözümlerinden elde edilen parametreler kullanılarak uygulanmıştır. Sonuçlar göstermiştirki, Kuzey Anadolu Fay Zonunun doğusunda DB uzamanın miktarı 28 mm/yıl ve KG sıkışmanın miktarı 18 mm/yıl olarak bulunmuştur. Ortalama sağa yanal kayma miktarı 33 mm/yıl dır. Doğu Anadolu Fay Zonunda, KG sıkışmanın deformasyon miktarı 17.80 mm/yıl ve DB uzamanın miktarı 7.5 mm/yıl olmuştur. Ortalama sola yanal kayma miktarı 3.5 mm/yıl dır. Kuzeydoğu Anadolu Fay Zonunda, KG yönünde sıkışmanın deformasyon miktarı 20 mm/yıl ve sol yönlü doğrultu atımlı faylanma mekanizmalı bu zonun sola yanal kayma miktarı 2.5 mm/yıl olmuştur. Çaldıran Fay Zonunda, KG sıkışmanın deformasyon miktarı 40 mm/yıl dır. Sağ yönlü doğrultu atımlı faylanma mekanizmalı Çaldıran Fay Zonunda sağa yanal kayma miktarı 15 mm/yıl olarak hesaplanmıştır. Bütün zonlarda meydana gelen KG sıkışmanın neticesinde, kalınlaşma miktarları, Kuzey Anadolu Fay Zonunun doğusunda, 0.16 mm/yıl, Kuzeydoğu Anadolu Fay Zonunda, 0.12 mm/yıl, Doğu Anadolu Fay Zonunda, 0.40 mm/yıl, ve Çaldıran Fay Zonunda, 1.15 mm/yıl olarak bulunmuştur. Fay Zonunda, 1.15 mm/yıl olarak bulunmuştur

Abstract

In this study, rates of crustal deformation of Eastern Anatolia was investigated by using the earthquakes located in the region between 35° N - 44° N latitude and 34° E - 46° E longitude. Eastern part of North Anatolian Fault Zone (NAFZ), Northeast Anatolian Fault Zone (NEAFZ), East Anatolian Fault Zone (EAFZ) and Çaldıran Fault Zone (CFZ) are selected as seismotectonic zones with high seismic activity. Fault plane solutions of 70 earthquakes occurred in investigated region with magnitude of 5.0 and higher are carried out. Symmetric moment tensor method is applied to determine the crustal deformation type and to calculate deformation rates for defined seismotectonic zones in Eastern Anatolia by using the fault plane solution results. The results show that the deformation in the eastern part of NAFZ is taken up by extension on EW direction 28 mm/yr and as contraction an NS direction at a rate of 18 mm/yr. The average right-lateral displacement rate is about 33 mm/yr. In the EAFZ, the deformation is taken up as nearly NS contraction at a rate of 17.80 mm/yr and as nearly EW extension at a rate of about 7.5 mm/yr. The average left-lateral motion has a rate of about 3.5 mm/yr. The deformation rate in NEAFZ is 20 mm/yr with contraciion in the NS direction and left-lateral displacement rate is 2.5 mm/yr justifying the left-lateral strike-slip fault mechanism. NS contraction rate CFZ is 40 mm/yr. Right-lateral deformation rate in CFZ having right-lateral strike-slip fault mechanism is calculated as 15 mm/yr. As a result of-NS contraction in all zones, thickening rates are found as 0.16 mm/yr in eastern part of NAFZ, 0.12 mm/yr in NEAFZ, 0.40 mm/yr in EAFZ and 1.15 mm/yr in CFZ. respectively.