Gebelerde aktif ve pasif sigara içiciliği ve etkileyen etkenler

Dilek ÇIMRIN, Hatice GİRAY, Gazanfer AKSAKOĞLU, Ergül Nuriye KARAKUŞ, Pembe KESKİNOĞLU

Özet

AMAÇ: İzmir ili İnönü Sağlık Ocağı bölgesindeki gebelerde aktif ve pasif sigara içiciliğini ve etkileyen etmenleri belirlemektir.MATERYAL ve METOD: Kesitsel ve analitik araştırma yapılmıştır. Çalışmanın evreni 2004 yılı Mayıs ayında sağlık ocağı kayıtlarında yer alan 91 gebedir. Laboratuvar olanaklarının kısıtlılığı nedeniyle örnek seçimi yapılmıştır. % 95 güven aralığında, bilinmeyen prevalans ve sapma % 5 alınarak hesaplanan en az örnek büyüklüğü 74 gebeyken, laboratuvar olanakları göz önünde bulundurularak sapma % 7 alınmış, en az örnek büyüklüğü 62 gebe olarak bulunmuştur. Örnek sistematik örnekleme ile sağlık ocağı kayıtlarından seçilmiştir. Bağımlı değişken olan gebenin aktif ve/veya pasif sigara içiciliği, gebenin kendi bildirimi ve idrarda kotinin düzeyi saptanarak belirlenmiştir. Sosyodemografik, ekonomik, gebelik ve doğumla ilgili değişkenler bağımsız değişkenleri oluşturmuştur. Veri çözümlemesinde SPSS 11.0 programı kullanılarak, Mann Whitney U ve Kruskal Wallis testi uygulanmış, p=0.05 anlamlılık düzeyi kabul edilmiştir.BULGULAR: Örneğe çıkan tüm gebelere ulaşılmıştır. Altmışiki gebenin yaş ortalaması 25.0, gebelik haftası ortalaması 22.9'dur. Oniki gebe (% 19.4) aktif ve/veya pasif sigara içiciliği bildirmediği halde, idrar kotinin düzeyine göre tüm gebelerde sigara ile karşılaşma saptanmıştır. Bildirime göre aktif içicilik % 29.0'dır. Yaş, öğrenim, ev özelliği, kişi başı gelir, sağlık ve sosyal güvence gruplarında kotinin ortalamaları arasında anlamlı farklılık saptanmamıştır. Evde sigara içici sayısının birden fazla olmasının ve gebenin içicilik özelliğinin (pasif, aktif ya da aktif ve pasif) kotinin ortalamasını anlamlı olarak artırdığı bulunmuştur (p=0.000, p=0.000).SONUÇ: Tüm gebelerin sigarayla karşılaştığı ve etkilendiği, aktif içiciliğin yüksek olduğu bulunmuştur. Bildirime dayalı aktif ve pasif sigara içiciliği, kotinin ölçümlerine göre düşük saptanmıştır.

Abstract

OBJECTIVE: To determine the active and/or passive smoking and the effecting factors in pregnant women in Inönü Health Centre Area in Izmir.STUDY DESING: A cross-sectional and analytic study was performed. The study population was the 91 pregnant women registered in the Health Centre in May 2004. Due to the limitations of the laboratory facilities, a sample was selected. At 95 % confidence interval (CI), with unknown prevalance and 5 % deviation, minimum sample size was 74 pregnant women, although concerning the limited laboratory facilities, deviation was accepted 7 % and the calculated minimum sample size was 62 pregnant. The sample was selected from Health Center records with systematic sampling. Smoking (active and/or passive) exposure which was the dependent variable was determined by self-reporting and urine cotinine measurements. Independent variables of the study were socio-demographic and economic characteristic; pregnancy and birth related factors. Data analyses were performed with Mann Whitney U and Kruskal Wallis tests on SPSS 11.0 programme where p=0.05 was selected as significance.RESULT(s): All the subjects were accessed. Mean age of the pregnant women was 25.0, mean gestation week was 22.9. Although 12 women reported absence of active and/or passive smoking, urine cotinine measurements revealed exposure in all the pregnant. The self reported active smoking was 29.0 %. Cotinine mean levels were not statistically significant on maternal age, literacy, home status, per capita income, social and health security groups. Presence of more than one smoker in the home and the smoking status of pregnant woman (passive, active or both) significantly increased the mean cotinine level (p=0.000, p=0.000 respectively).CONCLUSION(s): All pregnant women were exposed to tobacco smoke and the active smoking rate was high. Self reported active and/or passive smoking was less than cotinine measurements.