Gelişmiş Sorgulama’ Tekniklerinin Kullanımına Uluslararası İnsan Hakları Hukuku Açısından Müsaade Edilebilir mi?

CAN THE USE OF ‘ENHANCED INTERROGATION’ TECHNIQUES EVER BE PERMISSIBLE FROM THE PERSPECTIVE OF INTERNATIONAL HUMAN RIGHTS LAW?

Özet

İnsan onurunun korunması temel insan haklarından biri olarak kabul edilmektedir. İşkence ve diğer zalimane, insanlık dışı ya da aşağılayıcı muamele ya da cezalandırma yasağına ilişkin hükümler bu korumayı sağlamak için birçok önemli uluslararası ve bölgesel insan hakları sözleşmeleri tarafından sağlanmaktadır. İşkenceye maruz kalmama hakkının sadece bir uluslararası örf ve adet hukuku olarak değil, aynı zamanda bir buyruk kural olarak kabul edildiğini vurgulamak gerekmektedir. İşkenceye maruz kalmama hakkı sınırlanamayan bir hak olarak kabul edilmesine rağmen, işkence kullanımı aslında birçok devlet tarafından uygulanmaktadır. ‘Gelişmiş sorgulama’ tekniği ifadesi, hayatları kurtarma ve ulusal güvenliği korumak gibi gerekçelerle işkence ve diğer zalimane, insanlık dışı ya da aşağılayıcı muamele ya da cezalandırma eylemlerini haklı çıkarmak için kullanılmaktadır.

Abstract

The protection of human dignity is considered as one of the basic human rights. The provisions for the prohibition on torture and other cruel, inhuman or degrading treatment or punishment are provided by many important international and regional human rights treaties to ensure this protection. It must be stressed that the right to be free from torture is accepted not only as a customary international law but also as a rule of jus cogens (peremptory rule). Although the right not to be tortured is accepted as a non-derogable right, the use of torture is actually practised by many states. The certain expression of ‘enhanced interrogation’ technique is used to justify the acts of torture or cruel, inhuman or degrading treatment or punishment on such grounds as saves lives and safeguarding national security.