Avrupa İnsan Hakları ve Temel Özgürlükler Sözleşmesi (AİHM) ile Bosna Hersek Anayasası Arasındaki İlişki

RELATION BETWEEN EUROPEAN CONVENTION FOR THE PROTECTION OF HUMAN RIGHTS AND FUNDAMENTAL FREEDOMS (ECHR) AND CONSTITUTION OF BOSNIA AND HERZEGOVINA

Özet

Bugün, AİHM sistemi analistler tarafından insan haklarını resmi olarak uygulayan dünyanın en gelişmiş düzeyde ve etkili uluslararası rejimi olarak kabul görmektedir. Bu, cezai işlemlerden kaynaklı çeşitli hukuki meseleleri içeren yüzlerce dava, mahpusların tedavisi ve medeni kanunlara getirilen dinleme, inşaat izinleri ve AİHM›nin karar verdiği,memurların hesap verebilirliğinden dolayı haklı bir açıklamadır. Hükümetler bu kararlara farklı şekillerde uydular: adli kovuşturmalar yeniden açıldı, yasal yollarla yardımlar sağlandı, gerektiğinde maddi tazminatlar verildi, iç mevzuat düzeltildi. Bununla birlikte, AİHM de dahil olmak üzere uluslararası hukuk normları ile iç hukukta olan normlar arasındaki ilişki üzerine tartışmalar, halen devam etmekte ve yüz yıl önce geliştirilen kavramlar açısından anlaşılmaktadır: monizm ve düalizm. AİHM’in atipikteki konumu, yalnızca yukarıda belirtilen hususla ilgili değil, aynı zamanda AİHM’in, Bosna Hersek Avrupa Konseyi üyesi olmadan önce bile yürürlüğe girmiş olması sebebiyledir. Son olarak, AİHM›nin Bosna Hersek için önemi, bu yazıda ele alınacak birkaç nedenden ötürü olağanüstüdür.

Abstract

oday the ECHR system is widely accepted by analysts as the most advanced and effective international regime for formally enforcing human rights in the world today. This is statement is well deserved because of the hundreds of cases that included variety of legal issues, from criminal proceedings, treatment of prisoners and wiretapping to civil codes, building permits and accountability of civil servant in which ECtHR has decided. Governments complied with these decisions in different ways: judicial proceedings were reopened, legal remedies granted, monetary damages granted when it was needed, the domestic legislation was amended. However, discussions about the relationship between the norms of international law, including the ECHR, and those of domestic law is still ongoing and understood in terms of concepts developed one hundred years ago: monism and dualism. The position of the ECHR in the atypical not only regarding the above mentioned aspect, but because the ECHR became applicable even before Bosnia and Herzegovina became the member of the Council of Europe. Finally, importance of the ECHR for Bosnia and Herzegovina is exceptional for number of reasons that will be addressed in this paper.