“Kanunsuz” Düşman Muharipler: Emsalsiz Gerilimler İçeren İstisnai Bir Kategori

Özet

Bu makale, Amerikan terörle savaşı sürecinde “kanunsuz düşman muharipleri” nitelemesinin nasıl ve niçin doğduğunu, ne tür roller oynadığını ve bu söylemin sonuçlarının ne ölçüde modern Silahlı Çatışmalar Hukuku ve Uluslararası İnsan Hakları Hukuku ile uyumlu olduğunu araştırmak üzere tasarlanmıştır. Bu bağlamda, Amerika Birleşik Devletleri’nin (ABD) sınırları dışında yürüttüğü operasyonları (özellikle Guantanamo Kampı’ndaki yakalama, gözaltına alma, muamele ve kovuşturma şartları bakımından) inceledikten sonra makale, ABD’nin bu yeni kategoriyi uluslararası terör şüphelilerini hukuki bir bilinmezliğe sürüklemek amacıyla kullandığını ifade eder. Bu süreçte, Uluslararası İnsan Hakları Hukuku hükümlerinin kapsamı, yüksek güvenlik endişeleri sebebiyle hukukiliği ciddi şüpheler içeren bir şekilde sınırlandırılmıştır. Örneğin, uygulanan ağırlaştırılmış sorgulama tekniklerine ve diğer kötü muamele biçimlerine, kanunsuz düşman muhariplerinin önemli bir ölçüde güvenlik riski taşıdığı iddiasıyla meşruiyet kazandırılmıştır. Ayrıca ABD, terörle savaş operasyonları kapsamında Cenevre Sözleşmelerini uygulamayı reddettiğinde, sorumlu olduğu insancıl yükümlülüklerden de kaçınmıştır. Fakat bu istisnai kategorinin hukukiliği ziyadesiyle problemli olduğundan, süreç uzun dönemde gelecekteki terörle mücadele çabaları için oldukça zararlı bir hale dönüşmüştür.

Abstract

This paper is designed to investigate how and why the “unlawful enemy combatants” (UEC) notion came into existence during the American war against terrorism, what kinds of roles it played and to what extent the outcomes of the UEC discourse were in compliance with both the modern Law of the Armed Conflict (LOAC) and International Human Rights Law (IHRL). In this regard, after analysing extraterritorial operations of the United States of America (USA) (specifically the conditions of the capture, detentions, treatment and prosecutions in Guantanamo Bay), this paper states that the US government used this category to plunge transnational terrorist suspects into a complete legal obscurity. In this process, the ambit of applicable IHRL provisions were dubiously restricted due to high security concerns. For instance, since the UEC claimed to be security risk, coercive interrogation techniques and many other forms of mistreatments were legitimised. Furthermore, the humanitarian obligations, incumbent on the US, were eschewed when the US administration rejected to apply Geneva Conventions for war against terrorism operations. However, since the legality of this exceptional category was highly problematic, the process turned out to be quite counter-productive for the future efforts towards anti-terrorism in the long run.