EHL-İ HADİS'İN KELAMÎ AKILCILIĞA BAKIŞI:İBN TEYMİYYE'NİN RÂZÎ'YE YÖNELİK METODİK ELEŞTİRİLERİ ÜZERİNDEN BİR OKUMA

Approach of the Ahl-i Hadith to Theological Rationalism: A Reading over Ibn Taymiyya s Methodical Criticism against Râzî

Özet

Metafiziği anlama çabasında olan İslamî disiplinleri birbirinden ayıran temel unsurların başın- da kullandıkları yöntemler gelmektedir. Benimsedikleri metodik tutum, öncelikle dini metinleriyorumlamalarına daha sonradan da çoğu kez kendi dışındaki zümreleri dışlamalarına sebepolmuştur. Bu ikinci durumun doğmasında özellikle her ilmi disiplinin, mutlak hakikati temsil et- tiği şeklindeki iddiasının etkisinden bahsedilebilir. İslam düşünce tarihi göz önünde bulundu- rulduğunda metot merkezli çatışmanın daha ziyade Ehl-i hadis ve kelamcılar arasında yaşan- dığı söylenebilir. Bu çatışma, her ne kadar şahıslar üzerinden yürütülse de aslında daha deri- ninde zihniyetler arası bir mücadeleden bahsedilebilir. Bu çalışma Râzî ve İbn Teymiyye gibitemel figürler üzerinden söz konusu ihtilafı anlama çabası gütmektedir.

Abstract

The main element that differentiates Islamic disciplines is the method they use in aneffort to understand metaphysics. The methodical attitude they adopted first led them to in- terpret religious texts then to exclude communities other than their followers. The latter effectmay have stemmed from the assumption that each scientific discipline represents the absolu- te truth. Given the history of Islamic thought it can be suggested that method centered contro- versy has mostly been experienced between Ahl-i Hadith and theologians. Although it seemsit was between people in fact it was a confliction between mentalities. This study aims to pre- sent a better understanding of this controversy over basic figures such as Ibn Taymiyya andRazi.