GEÇ TUNÇ ÇAĞI’NDA AİOLİS VE YAKIN ÇEVRESİNİN ORTAK KÜLTÜREL DİNAMİKLERİ VE BÖLGENİN EGE DÜNYASI İLE İLİŞKİLERİNDE YEREL

The Common Cultural Dynamics of Aeolis and Its Surroundings in the Late Bronze Age and Local elements in the Region’s relations with the Aegean World

Özet

Bu çalışmada Geç Tunç Çağı’nda, sonradan büyük bir bölümü Aiolis olarak adlandırılacaktopraklardaki benzer yerel unsurlar üzerinden ortak kültür dinamikleri, Ege kökenli dış etkiler veGTÇ sonundaki durum irdelenecektir. Söz konusu topraklarda yerleşimlerin sürekliliği, yerelunsurların baskınlığı, dış etkiler ve kültürlerin varlığının gözlemlenmesi bakımından farlılıklarbulunmaktadır. Genel olarak GTÇ’deki Seha Nehri Ülkesi toprakları ile örtüşen bölgede belli yerelunsurların ortaklığından söz etmek mümkündür. Gri seramiğin yanı sıra kırmızı astarlı, Gold ware veSilver ware seramiklerin bölgedeki başlıca yerleşimlerde kullanılmış olması belli bir ortak kültürünvarlığını ortaya koymaktadır. Özellikle Smyrna’nın kuzeyindeki kıyı kesimi ile yakınındaki EgeAdaları’nda benzer bir biçimde Gri seramik olarak üretilen Miken formları belki de ortak biröykünme durumunun çömlek ustalarınca karşılanmasını yansıtıyor olmalıdır.Panaztepe, Psara, Khios ve Lesbos’ta kullanılmış olan taş sanduka mezarlar GTÇ’de söz konusubölge boyunca ortak kültürel unsurların varlığıyla ilgili ölü gömme gelenekleri üzerinden önemlikanıtlar sunmaktadır. Bununla birlikte bölgenin GTÇ’de dış etkilere açık olduğu Panaztepeörneğindeki gibi oda mezar ve tholoslar ile izlenebilirken, bu durum bölgenin kıyı kesiminin EgeDünyası ile bağlantısını ve farklı kültürlerle uyumunu göstermektedir. Bu noktada Lesbos’tanPanaztepe’ye kadar olan bölgede GTÇ’de var olan yerel unsurlarla şekillenmiş olan ortak özelliklerinsonrasında Aiol göçlerinin de yayılım alanını oluşturması bir tesadüften öte bölgenin kendine özgüyapısı ile ilgili olmalıdır.

Abstract

In this study, the common cultural dynamics, external influences of Aegean origin and the situation at the end of the LBA will be examined through similar local elements in the land most of which will later be called Aeolis in the Late Bronze Age. There are differences in the lands in terms of continuity of settlements, dominance of local elements, external influences and the presence of cultures. In general it is possible to mention the association of certain local elements in the region which overlaps with Seha River Land in the LBA. In addition to Grey ware, the use of red slip, Gold ware and Silver ware in the main settlements in the region reveals the existence of a certain common culture. Mycenaean pottery forms, which were produced in Grey ware in a similar way, especially in the northern part of Smyrna and in the nearby Aegean Islands, was perhaps a common emulation produced by potters. The stone cist graves used in Panaztepe, Psara, Chios and Lesbos carry important evidence on the burial traditions of the existence of common cultural elements throughout the region in question in the LBA. However, it is understood that the region is exposed to external influences in the LBA by the chamber tomb and tholoi as in the case of Panaztepe, which shows the connection of the coastal part of the region with the Aegean World and its harmony with different cultures. At this point, the fact that the common features formed by the local elements in the LBA in the region from Lesbos to Panaztepe constitute the diffusion area of the Aeolian migrations should be related to the unique structure of the region.