ŞER’İYYE SİCİLLERİNE GÖRE TOKAT’TA AİLE (1811-1826)

Özet

Osmanlı toplumu çok dinli, çok dilli ve çok kültürlü biryapıya sahiptir. Bu yapı toplumun en küçük birimi olanaileye de yansımıştır. Farklı kültürlere sahip ailelerin herne kadar birbirinden yapısal farkları olsa da ortaközellikleri olduğu da unutulmamalıdır. Sonuçta ailelerbir araya gelince bütüncül bir şekilde Osmanlıtoplumunu oluşturmaktadır.Osmanlı toplumunun esasını oluşturan ailenin yapısı veözellikleri hakkında bu güne kadar şer‘iyye sicilleri,tahrir defterleri ve benzeri kayıtlara dayalı olarak birçokaraştırmalar yapılmıştır. Bu çalışmalar genelde şehirölçeğinde ve sınırlı süreler esas alınarakgerçekleştirilmiştir. Osmanlı döneminde Tokat şehrindeaile yapısı üzerine de benzer çalışmalar yapılmış olsa dagerek tarih aralığının kısa olması gerekse incelenenbelgelerin azlığından dolayı tatmin edici düzeyde konuortaya konamamıştır. Bu konuda zaman aralığı ve belgesayısı artırılarak daha kapsamlı bir araştırma yapılmasıgerekmektedir.Bu ihtiyaçtan yola çıkılarak, Tokat’a ait 1811-1826yılları arasındaki 15, 20, 25 ve 30 numaralı Şer’iyyeSicillerinde bulunan toplam 367 tereke kaydıincelenmiştir. Ayrıca Tokat’ta ailenin teşkili, ailebirliğinin bozulması ve ailede sosyal güvenlikkonularında şer‘iye sicillerindeki örnek i‘lâm vehüccetlerden istifade edilmiştir. Çalışmadaki temel amaçailenin oluşumu, aileyi oluşturan kadın, erkek veçocukların nicelik ve nitelikleri; ailede din, meslek,unvan, lakap, mirasçılar ve mal varlığı ile sosyal yaşamalanı mahalle hakkında tespitler yaparak Osmanlıgeleneksel toplumunu Tokat örneğinde ele almakolacaktır. Böylece Tokat ölçeğinde incelenen aile yapısı, Osmanlı toplum yapısını da anlamaya katkısağlayacaktır.

Abstract

Ottoman society has a multi-religious, multilingualand multicultural structure. This structure isreflected in the family, the smallest unit of thesociety. It should not be forgotten that families withdifferent cultures have common features, althoughthey have structural differences from each other.As a result, when families come together, they formthe Ottoman society in a holistic way. Many researches have been made on the structureand characteristics of the family, which constitutesthe basis of Ottoman society, based on the courtregisters, tahrir registers and similar records untilpresent day. These studies were generally carriedout on a city scale and based on limited durations.Although similar studies were carried out on familystructure in Tokat city during the Ottoman period,the subject could not be presented at a satisfactorylevel due to the short date interval and the scarcityof the documents examined. A morecomprehensive research is required by increasingthe time interval and the number of documents. Based on this need, a total of 367 estate records inthe Court Registers numbered 15, 20, 25 and 30belonging to Tokat between the years 1811-1826were examined. In addition, judicial decrees anddocuments in the Court Registers on theestablishment of the family, the breakdown offamily unity and social security in the family inTokat were benefited. The main purpose of thestudy will be to examine the Ottoman traditionalsociety in the example of Tokat by makingdeterminations about the formation of the family,the quantity and quality of women, men andchildren that make up the family; the religion,profession, title, nickname, inheritors, property inthe family and social life rea. Thus, the familystructure examined in Tokat scale will contribute tounderstanding the Ottoman social structure.