SULTANIN ÖLÜMÜ VE DEVLETİN BEKASI ARASINDA DELHİTÜRK SULTANLIĞI HÜKÜMDARLARININ ÖLÜM SEBEPLERİÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME (1206-1320)

An Evaluation on the Causes of Death of Delhi Turkish Sultanate Rules Between the Death of Sultan and the Survial of the State (1206-1320)

Özet

Tarihin ve tarihçinin konu edindiği hususlardan birisiolan ölümün toplumlara pek çok yansıması olmuştur.Bu yansımalardan birisi de hükümdarların vefatısırasında ve sonrasında neler yaşandığıdır ki,çalışmanın temeli de buraya istinat etmektedir.Sultanın ölümüyle devletin veya hanedanıngeleceğinin nasıl şekillendiğini ortaya çıkarmakhedefine dönük olarak Delhi Türk Sultanlarınınölümünü inceleyen bu çalışma onların nasıl ve neşekilde hayatlarını kaybettiğini ele almaktadır. Delhisultanlarının, askerî talim sırasında, mücadeleesnasında, hastalık sonucunda, tutsak altındayken vesuikast sonucunda öldükleri anlaşılmaktadır ki,çalışma da bu alt başlıklar etrafında şekillenmiştir.Kutbîler hanedanından başlayarak (1206) Halaçlarınsonuna kadar (1320) Delhi tahtında kalan sultanlarınkısaca siyasi ve idari faaliyetlerine yer verildiktensonra ölümleri ele alınmıştır. Aybek, İl-tutmuş,Balaban, Celâleddîn Fîrûz ve Alâeddin Muhammedgibi kudretli hükümdarların ardından Delhi’de ve onabağlı olarak idare edilen yerlerde karışıklıklarınyaşandığı görülmektedir. Bu bağlamda adı geçensultanların vefatı sadece ailelerini değil, devletingeleceğini de etkilemiştir. İl-tutmuş sonrası tahtaçıkan çocuklarının amansız mücadelesi, önce tutsakedilmelerine ardından da öldürülmelerini beraberindegetirmiştir. İl-tutmuşun sağladığı istikrar,çocuklarıyla birlikte bir kargaşa halini almıştır.Nispeten Nâsıreddîn Mahmud (1246-1266)döneminde istikrar ve toparlanma sağlanmıştır.Çalışma neticesinde, tahta çıkan sultanların pekçoğunun çocuk veya genç yaşta tahta çıktıklarınısöylemek mümkün olduğu gibi ölümleri de çok gençyaşta olmuştur.

Abstract

Death, which is one of the subjects of history andhistorian, has had many reflections on societies.One of these reflections is what happened duringand after the death of the rulers, which is thebasis of the study. This study, which examinesthe death of Delhi Turkish Sultans with the aimof revealing how the future of the state ordynasty was shaped with the death of the Sultan,deals with how and in what way they lost theirlives. It is understood that the Delhi sultans diedduring military training, during the struggle, as aresult of illness, while in captivity and as a resultof assassination, and the study is shaped aroundthese sub-headings. Starting from the Qutbiandynasty (1206) until the end of the Khalij (1320),the deaths of the sultans who remained in theDelhi throne, after briefly mentioning thepolitical and administrative activities, arediscussed. After the mighty rulers such asAybek, İl-tutmuş, Balaban, Celâleddîn Fîrûz andAlâeddin Muhammed, it is seen that there werechaos in Delhi and the places governed by it. Inthis context, the death of the mentioned sultansaffected not only their families but also thefuture of the state. The relentless struggle of hischildren, who ascended the throne after theprovince, brought them to be captured first andthen to be killed. The stability provided by theprovince has turned into chaos with its children.Relatively stability and recovery was achieved inthe period of Nâsıreddîn Mahmud (1246-1266).As a result of the study, it is possible to say thatmost of the sultans who ascended the throne at achild or young age, and their deaths occurred ata very young age.