Dergiler / Hazine-i Evrak Arşiv ve Tarih Araştırmaları Dergisi / 2020 / Cilt: 2 - Sayı: 2
Osmanlı Devleti'nde Kelek Taşımacılığından Kesitler ve Kelek Taşımacılığında Karşılaşılan Tehditler
- Sayfa
- 59–80
- DOI
- —
Özet
Kadim bir su vasıtası olarak kelekler, tarihin en erken devirlerinden yakın zamanlara kadar mevcudiyetini muhafaza edebilmiştir. İlkel biçimlerine Asurlularda rastlanan keleklerin sonraki devirlerde gelişmiş biçimleri yapılmıştır. Geleneksel su vasıtası olarak kelekler, Osmanlı Devleti'nde de ehemmiyetini muhafaza etmiş ve kelekçi esnafı adı altında ahaliden büyük bir kesimin geçim kaynağını teşkil etmiştir. Böylelikle kelekler; kömür, bakır gibi madenlerden buğday, arpa ve peksimet gibi gıda ürünlerine asker ve mühimmattan seyyahlara kadar hemen her şeyin taşınmasına hizmet eden bir vasıta olmuştur. Her ne kadar kelek taşımacılığında ciddi bir yol emniyetinden söz edilebilse de doğal ve beşerî etkenlerin yanı sıra kelek yapım malzemelerindeki nitelik tehdit oluşturmuştur. Belirtilen tehditler can ve mal kayıplarına dahi yol açabilmiştir. Bu çalışmada Osmanlı Devleti'ndeki kelek taşımacılığından kesitler sunulmakla birlikte esas olarak arşiv belgeleri ışığında kelek taşımacılığındaki tehditlere dikkat çekmek amaçlanmıştır.
Abstract
Kelek (a raft made of inflated skins), as an ancient water tool, have preserved its existence from the earliest periods of history to recent times. The primitive forms of kelek which were encountered in the Assyrians, were developed in later periods. As a traditional water mean, kelek preserved its importance in the Ottoman Empire and constituted the livelihood of a large group of people under the name of kelekçi tradesmen. Kelek has been a vehicle that serves to carry almost every asset; from metals such as coal and copper to food products such as wheat, barley and rusks; from soldiers and ammunition to travelers. Although a serious road safety can be said in kelek transportation, in addition to natural and human factors, the quality of the kelek construction materials posed a threat. Those threats have caused even loss of life and property. In this study, it is aimed to draw attention to the threats in the kelek transportation in the light of archive documents, although the sections of the kelek transportation in the Ottoman Empire are presented as well.