1820-1823 Osmanlı-İran Savaşında Ortaya Çıkan Salgın ve Bu Salgının Savaşa Etkisi

Özet

Yaklaşık dört asır boyunca doğuda birbirleriyle mücadele eden Osmanlı ve İran devletleri, 19. yüzyılın başında tekrar ama son defa savaşmışlardır. İki cephede cereyan eden savaş, İran kuvvetlerinin üstünlüğüyle devam ettiği sıralarda, her iki cepheyi de etkileyecek bir salgın hastalık ortaya çıkmıştır. Hindistan’da etkili olan ve ardından Basra Körfezi, İran ve Kafkaslara yayılan hastalık, İran kuvvetleri içerisinde ölümlere yol açmıştır. Birçok İranlı askerin ve önemli devlet adamının da hayatını kaybetmesine yol açan bu salgın, 1821 ve 1822 yıllarında çok fazla etkili olmuştur. Özellikle İran ordusu içerisinde görülen ve savaşın seyrini etkileyen salgını, bazı kaynaklar veba bazı kaynaklar ise kolera olarak tanımlamaktadır. Bu makale, salgın hastalığın ortaya çıkışı, yayılışı ve savaşa etkisi üzerine bir değerlendirmeyi kapsamaktadır.

Abstract

The Ottoman and Persian states, which challenged each other in the east for about four centuries, battled again, but for the last time, at the beginning of the 19th century. An epidemic which would affect both fronts emerged during the war with the advantage on the Persian forces. The disease, which was emerged in India first and then spread to the Persian Gulf, Persia and the Caucasus, has led to deaths in the Persian forces. This epidemic, which caused the death of many Iranian soldiers and important statesmen as well, made its impact felt intensely in 1821 and 1822. The epidemic, especially seen in the Iranian army and affected the course of the war, is defined as plague by some sources and cholera by others. This article includes an assessment of the emergence, spread and impact of the epidemic on war. This article includes an assessment on the emergence, spread and impact of the epidemic on the war.