Aile Hekimliğinde Hipertansiyon Hastalarının İşlevsel Sağlık Durumunun Değerlendirilmesi

Assessment of the Functional Health Status of Hypertension Patients in Family Medicine

Özet

Amaç: Bu araştırmada, hipertansiyon hastalarının işlevsel sağlık durumlarının değerlendirilmesi ve işlevsel sağlık durumuna etki eden faktörlerin belirlenmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntemler: Araştırma tek merkezli, kesitsel, tanımlayıcı bir anket çalışmasıdır. İzmir İl Sağlık Müdürlüğü Bayraklı 15 No’lu İsmet Akman Aile Sağlığı Merkezinde 01/06/2019 ile 01/09/2019 tarihleri arasında yapılmıştır. Araştırmaya evreni belli olmayan örneklem hesabı ile hipertansiyon sıklığı ortalama %30 olarak alınarak 0,05 yanılgı, 0,95 güven aralığında gönüllü, iletişim sorunu olmayan, 18 yaşından büyük, gebe olmayan ve en az 1 yıldır hipertansiyon tanısına sahip 322 kişi dahil edilmiştir. Katılımcılara sosyo-demografik ve hipertansiyon hastalığına ilişkin verilerin değerlendirildiği 21 soruluk anket uygulanmış ve sonrasında katılımcılar tarafından Dartmouth COOP/WONCA işlevsel durum ölçeğinin Türkçe çevirisi cevaplanmıştır. Verilerin istatistiksel değerlendirmesinde sayı, yüzde, ortalama, standart sapma, Kolmogorov-Smirnov ve Fisher’in çarpıklık katsayısı, t-testi ve Kruskal- Wallis testi kullanılmıştır. Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması 63,10±11,62 (min 21-max 95 yaş) olup, yarısından fazlası (%66,5) kadın ve %35,7‘si obezdi. Hastaların %44,7’sinde hipertansiyon dışı ek bir hastalık vardı. Katılımcıların ortalama tansiyon değerlerine bakıldığında grubun %20,5’i yüksek normal, %20,2’si evre 2 hipertansiyon değerlerine sahipti ve %94,7’si ilaçlarını düzenli almaktaydı. %60,6 oranında katılımcının kan basıncı kontrol altında değildi. COOP/WONCA işlevsel durum ölçeklerine verilen cevapların değerlendirilmesinde en fazla işlevsel kısıtlılık 3,49±1,07 ortalama puan ile bedensel sağlık alanında, en az işlevsel kısıtlılık ise 1,77±0,98 ortalama ile sosyal faaliyetler alanında saptanmıştır. Sonuç: Hipertansiyon ve hipertansiyona neden olan faktörler bireylerin işlevsel sağlık durumlarını olumsuz yönde etkileyerek yaşam kalitelerinin azalmasına neden olmaktadır. Hipertansiyon hastalığının tedavi hedefi olan kan basıncı regülasyonunun sağlanması ve gerekli yaşam tarzı değişikliklerinin uygulanması işlevsel sağlık durumunu olumlu yönde etkileyerek yaşam kalitesinin artmasına neden olmaktadır.

Abstract

Background: In this study, it was aimed to evaluate the functional health status of hypertensive patients and to determine the factors affecting their functional health status. Materials and Methods: This is a single-center, cross-sectional, descriptive survey study. It was carried out in İzmir Provincial Health Directorate Bayraklı No.15, İsmet Akman Family Health Center between 01/06/2019 and 01/09/2019. The study included 322 nonpregnant volunteers without communication problem (aged>18 years), who had a diagnosis of hypertension for at least a year based on sample size estimation of unknown population at error level of 0.05 and confidence interval of 0.95, and the frequency of hypertension was taken as 30% on average. All participants completed a 21-item questionnaire about sociodemographic and hypertension characteristics. In addition, all participants were asked to complete Turkish version of Dartmouth COOP/WONCA functional status charts. Descriptive statistics are presented as count, percentage, mean and standard deviation. The Kolmogorov- Smirnov test, Fisher’s coefficient of skewness, t-test and Kruskal-Wallis test were used in the statistical analysis. Results: The mean age was 63.10±11.63 years (min 21-max 95 years) in the study population and majority of participants (66.5%) were female. Of the participants, 35.7% were obese and 44.7% had a comorbid disease. When the average blood pressure values were assessed, it was found that blood pressure was high-normal in 20.5%, there was stage 2 hypertension in 20.2%, and regular drug use was seen in 94.7% of participants. Of the participants, 60.6% had uncontrolled blood pressure. In the evaluation of the responses to the COOP/WONCA functional status scales, the highest functional disability was found in the physical health domain with the mean score of 3.49±1.07 while lowest functional limitation was found in the social activities domain with the mean score of 1.77±0.98. Conclusion: Hypertension and factors causing hypertension negatively affect the functional health status of individuals and lead to a decreased quality of life. Achievement of treatment goals in hypertension including ensuring blood pressure regulation and adoption of life style changes led improved quality of life through positive effects on functional health status.