Elektronik Sigara Kullanıcılarının Demografik Özellikleri: Bir Anket Çalışması

Özet

Amaç: Türkiye’de elektronik sigara (e-sigara) kullanımı 2013 yılından itibaren e-sigara yasaklanmasına rağmen artmaktadır. Bu çalışmada, e-sigara kullanıcılarının demografik özellikleri ve e-sigara içmeye başlama ve sonra bırakma nedenleri araştırılmıştır. Gereç ve Yöntemler: Adana’da e-sigara kullanmış 234 kişiye sosyal gruplarından kartopu yöntemi ile ulaşılmış ve anket çalışması yapılmıştır. Ankette demografik özellikler, sigara, e-sigara kullanım bilgileri, e-sigaraya başlama/bırakma nedenleri, kullanıldığı alanlar ve e-sigara kullanım esnasında veya sonrasında oluşan sağlık semptomları sorgulanmıştır. Bulgular: Çalışmaya dahil olan 234 kişinin %89,74’ü erkek, %85,89’u lise ve üzeri eğitime sahip, yaş ortalamaları 34,84±10,15 (18-63) idi. Katılımcıların e-sigaraya başlama nedenleri sorulduğunda, en sık belirtilen üç neden; sigarayı tamamen bırakma isteği (%74,79), kötü kokunun olmaması (%73,93) ve daha az zararlı olarak algılanması (%67,10) olmuştur. Çeşitli nedenlerle e-sigara kullanımını sonlandıran 170 katılımcının belirttiği en sık nedenler; konvansiyonel sigarayı bırakmaya yardımcı olmaması (%26,47), e-sigaranın riskleri ile ilgili (%22,35) ve e-sigaranın güvenliği ile ilgili endişelerdir (%22,35). E-sigara veya likitlerini sıklıkla (%45,31) arkadaşlarından/tanıdıklarından, (%23,93) internetten, (%30,76) çeşitli tütün dükkanından temin ettikleri bilinmektedir. Sonuç: Bu çalışmada klasik sigaradan e-sigaraya geçişte belirtilen en önemli nedenin sigarayı bırakma isteği olduğu görülmektedir. Bu durum “sigara bırakma” noktasına gelmiş kullanıcıların tütünden tamamen uzaklaşmak yerine yeni bir tütün ürününe kayıyor olmaları tütün kontrolünde kaygı vericidir. Bu bilgi aynı zamanda, halkımıza sağladığımız bilgilendirme ve bırakma hizmetlerini gözden geçirmemiz için önemli bir uyarı niteliğindedir.

Abstract

Background: Electronic cigarette (e-cigarette) use is on the rise in Turkey, even though e-cigarettes have been banned since 2013. In this study, the demographic characteristics of e-cigarette users and their reasons for starting and then stopping e-cigarette smoking were investigated. Materials and Methods: A total of 234 e-cigarette users were selected from social groups using the snowball sampling method in the city of Adana. E-cigarette users were questioned about their demographic characteristics, regular smoking status, reasons for starting e-cigarettes, areas of use, and health symptoms regarding e-cigarette use. Results: Of the 234 participants, 89.74% were male, and the mean age was 34.84±10.15 (18-63) years; 85.89% had high school or above education. The participants’ three most frequently stated reasons for starting e-cigarettes were a desire to quit smoking completely (74.79%), the absence of a foul smell (73.93%), and the wish to avoid the harm of smoking (67.10%). Of the 234 e-cigarette users, 170 reported that they also quit using e-cigarettes. The top three most frequently cited reasons for quitting e-cigarettes were a failure to help to quit traditional cigarettes (26.47%), the risks of using e-cigarettes (22.35%), and concerns about the safety of the product (22.35%). Responses to the question of how to get e-cigarette devices or liquids were as follows: 45.31% of users obtained the product from friends, 23.93% ordered it online, and 30,76% purchased it from tobacco shops. Conclusion: Our data show that the most frequent reason to switch from traditional cigarettes to e-cigarettes was quitting smoking. It is worrisome that the users who have made this critical smoking cessation decision, instead of distancing themselves from tobacco, have shifted to yet another tobacco product. This information is an important warning for those in the smoking cessation area to question the availability and comprehensibility of the public’s services to help them quit tobacco.