Kapalı avlulu bir medrese: Uluborlu Gargılı Lala /Taş Medresesi

Özet

Medrese İsparta ili, Uluborlu ilçesi eski yerleşim biriminde /Eski Uluborlu, sur dışındaki Emrem Mahallesi'nde yer alır. Eski çağlarda bir Pisidya şehri olan Uluborlu/ Apollonia Roma, Bizans, Selçuklu, Beylikler ve Osmanlı dönemlerinde önemli bir merkezdir. Hamidoğulları Beyliği'nin ilk başkenti olan Uluborlu'da çok sayıda askerî, dinî ve sosyal işlevli yapı bulunmaktadır. İncelediğimiz Gargılı Lala/Taş Medrese kapalı avlulu, iki eyvanlı ve tek katlı plan semasıyla yerleşimdeki günümüze ulaşan tek medrese örneğidir. Yapı, özellikle dikdörtgen planlı ve kubbeyle örtülü kapalı avlu tasarımıyla farklı bir uygulama yansıtır. Medrese, öğrenci odalarının kubbe ile örtülmesi açısından da Osmanlı dönemi örnekleriyle kesişir. Kitabesi ve vakfiyesi bulunmayan medresenin tarihi kesin olarak bilinmemektedir. Kaynaklar ve mimari özelliklerinden hareketle yapının 14 -15. yüzyıllarda inşa edilmiş olabileceği düşünülmektedir Bugün büyük ölçüde yıkılmış olan medrese plan özellikleri açısından özgün bir örnektir.

Abstract

Medrese is located in the old residential area/Old Uluborlu in Emrem Neighborhood ouside the city wall in Uluborlu County in İsparta. In the old ages Uluborlu/Apollonia, a Pisidia city, was an important centre in Roman, Byzantine, Seljuck, Emirates and Ottoman periods. Many military, religous, and social buildings are in Uluborlu that was the capital city of Hamidoğulları Emirate. It is the only medrese sample standing today, with its Gargılı Lala/Taş Medrese enclosed court, two eyvan and single floor plan type. The building reflects a different architectural work especially with its rectengular plan and its enclosed court design covered with dome. Medrese overlaps with the Ottoman samples, with regard to the fact that medrese student rooms were covered with dome. The building date of the medrese that has no inscription and vakfiye is not known. Relying on its resources and its architectural characteristics, it is considered that it must have been built in 14th or 15th century. Medrese that is a total wreck today, is an authentic sample regarding to the features of its plan.