Dergiler / Hacettepe Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi / 2009 / Cilt: 0 - Sayı: 10
The Nasreddin Hodja in the 19th century united states literature: Meanings past and lessons present
- Sayfa
- 5–11
- DOI
- —
Özet
Özgün olarak Osmanlı öncesinin sözlü gelenekte yaşayan kurnaz köylü karakterine ait yazılı fıkralar 1888'de birdenbire Amerika Birleşik Devletleri'nde ortaya çıkar ve kitaplıklarda yerini alır. Bu Mark Twain sayesinde mümkün olmuştur. Mark Twain Mizah Kitaplığı adıyla çıkan ve girişinde Amerikan mizahını yansıttığını düşündüğü bir kitabında Twain, 5 tane Nasreddin Hoca fıkrasına yer vermiştir. Bu kitapta yer alan anlatıların çok büyük çoğunluğu Amerikan kökenliyken Mark Twain niçin Nasredddin Hoca fıkralarım da, Amerikan mizahına uygun olarak görmüş ve seçmiştir? Hoca fıkralarını yaratan Türk kültürü ile İç Savaş sonrası Amerikası arasında şaşırtıcı benzerlik ve paraleleliklerde bu sorunun cevabını bulabiliriz. Her iki kültür de geçmişten gelen hoşnutsuzlukların ve son derece büyük değişikliklerin olduğu bir dönemdedir ve bilge Nasreddin Hoca fıkraları hem rahatsızlıkları yatıştırmış hem de onları yeniden şekillendirmiştir. Nasreddin Hoca fıkralarının ortaya çıktığı 19. yüzyıl Amerikalılarıyla Türkler arasında ortaklıklar vardır. Bu da onların hikayesidir.
Abstract
Originally the product of the pre-Ottoman Anatolian peasantry's oral tradition, written versions of the body of tales featuring the famous tricksterish character, Nasreddin Hodja ("Hodja"), suddenly appeared on many American bookshelves in 1888. Their journey across the Atlantic Ocean was made possible by one of America's most beloved humorists, the tricksterish Mark Twain. Twain published five Hodja tales as part of a collection of stories in the popular Mark Twain's Library of Humor ^Library"), a book whose introduction specifically identifies its contents as representatives of American humor. Indeed, that most of Library's tales are of unmistakably American origin gives rise to the question: why did Twain choose to include the equally unmistakably Turkish Hodja tales in this collection? Striking parallels between the Turkish culture that produced the Hodja tales and the American culture of Twain's post-Civil War era suggest an answer to this question. Both cultures were in flux, experiencing momentous changes that triggered profound anxieties. The wise humor of the Hodja tales provided both cultures not only diversion from those anxieties, but also ways to constructively reframe them. The story of the Hodja's emergence in nineteenth-century America is thus a story about the commonalities of the Turkish and American peoples.