Osmanlı kültüründe kadın süs malzemelerinin edebiyata yansımaları

Reflections of women’s beauty products in the ottoman culture on the Literature

Özet

İnsanın güzel olana ilgisi dolayısıyla hemen her çağda o çağın estetik anlayışına uygun olarak güzel olmak, güzel görünmek önemli olmuştur. Erkeğe göre güzel görünmeye daha çok önem veren kadın cinsi, güzelleşmek için çeşitli yollara başvurmuştur. Güzel giysiler, mücevher ve aksesuarlarla birlikte çeşitli süs (makyaj ve kozmetik) malzemeleri kadın güzelliğine güzellik katan unsurlardır. Esas gayesi güzellik olan bütün güzel sanatlar gibi divan edebiyatında da güzelliğe son derece önem verilmiş, insan güzelliği idealize edilerek anlatılmıştır. Bu çalışmada divan şiirinin başta gazeller ve aşk mesnevileri olmak üzere farklı nazım şekilleriyle yazılmış manzumelerinde geçen, kadınların makyaj ve kozmetik malzemeleri ile ilgili örneklerle, bu malzemelerin özellikleri, hangi amaçlarla ve ne şekilde kullanıldıklarına ilişkin bilgiler değerlendirilmiştir.

Abstract

In every period in the history, being beautiful and looking beautiful according to the aesthetic beliefs of that period have been taken as important features since there are always interest in beauty and the beautiful. The women gender who are more concerned with looking beautiful have tried innumerable things to look beautiful. Beautiful clothes, jewelry, accessories, make up and cosmetics are the elements that intensify the feminine charm. Like all the other fine arts that have beauty as their main aim, Divan Literature have paid much attention to beauty and depicted human beauty by idealization. In this paper, data related to make up and cosmetics, their features and use from various divan poems of different verses such as gazel (ode) and love mathnawi is reviewed.