Osmanlı dış askerî istihbaratında formelleşme: Elçiliklerde ataşemiliterliğin ihdası ve Osmanlı askerî ataşe raporları

The formalization of Ottoman military intelligence: Ottoman military attachés and their reports

Özet

Bu çalışmada, Osmanlı Devletinde dış askerî istihbaratın kurumsallaşması ve formelleşmesinde bir milat kabul edilebilecek ataşemiliterlik uygulamasının 1864-1918 arasındaki işleyişi ele alınmaktadır. Osmanlı askerî ataşeliklerinin hangi tarihlerde nerelerde kurulduğu, elçiliklerde görev yapan ataşelerin raporlarında hangi hususlara yer verdiği ortaya konulmaya çalışılmaktadır. Bir karşılaştırma imkânı sağlamak açısından büyük Avrupa devletlerinin Osmanlı Devletinde bulundurdukları askerî ataşelerin raporları da kısaca tanıtılmaktadır. Ayrıca Alman askerî danışman von der Goltzun Osmanlı askerî ataşeleri için 1892 tarihinde hazırladığı yönerge de incelenmektedir.

Abstract

In this article, the mechanism of the military attaché, between 1864- 1918, which can be accepted as a turnning point in the institutionalization and formalization of external military intelligence in the Ottoman Empire is to be discussed. The article also tries to answer that when and where the Ottoman military attachés were established and which subjects were included by the reports of the Ottoman military attachés. The reports of the military attachés of the great powers are shortly defined, which will enable the reader to make comparisons. Furthermore, the proposal written by von der Goltz, German military advisor to the Ottoman Empire, for the Ottoman military attachés in 1892 is examined.