Diaspora kavramı: Tarihçe, gelişme ve tartışmalar∗

Özet

Diaspora, yaklaşık 2500 yıllık geçmişi olan kadim bir kelime olmasına rağmen, anlamı ve içeriği hâlâ tartışılmaktadır. Özellikle 20. yüzyılda meydana gelen uluslararası siyasi gelişmelerle doğru orantılı olarak, günümüzde kavramın kullanımı fazlasıyla yaygınlaşmıştır. Diaspora kavramının bu kadar kolay kullanılması, kavramsal sınırlarının belirsizleşmesine ve diasporanın ne anlama geldiğinin sorgulanmasına neden olmaktadır. Bu çalışmada da diaspora kelimesinin tarihsel kökenleri ve siyasal gelişmeler doğrultusunda içeriğinin dönüşümü araştırılmaktadır. Çalışmada özellikle tarihsel sınıflandırmanın, diaspora kelimesinin günümüzdeki anlamının kavranmasında en uygun yaklaşım olduğu düşünülmektedir. Klasik diaspora, Modern diaspora ve Çağdaş diaspora şeklindeki bu taksonomik yaklaşım, küreselleşmenin etkisiyle hızla gelişen göç olgusu bağlamında ortaya çıkananavatanı dışında yaşayan toplumlar ın diaspora kavramıyla olan ilişkisini anlamamıza yardımcı olmaktadır. Küreselleşme sürecinin, diaspora kavramı açısından, diaspora toplumları açısından, ev sahibi devlet açısından ve akraba devlet açısından farklı ve önemli etkileri, bu yaklaşımı daha da önemli kılmaktadır.

Abstract

Although the term diaspora has been used for the past 2500 years, the context and meaning of the word are still being discussed. Proportional with the international political progress in the 20th century, the term is now widely being adopted by all disciplines. Such a wide employment causes the limits of the term get ambiguous. In this study, the historical origins and conceptual transition has been searched in interdisciplinary manner. Especially the historical taxonomic approach is taught to be the most convenient approach to trace the actual context of the term. The terms Classical diaspora , Modern diaspora and Contemporary diaspora help us better understand the actual relation of the communities living abroad with the effect of the globalization and migration progress. The various effects of globalization process on the term of diaspora, on the diaspora societies, on host state and on kin state, make this approach more vital.