ARAPÇA ALINTI KELİMELERİN KAZAK TÜRKÇESİNE UYARLANMASI

Özet

Arapça alıntı kelimeler Kazak Türkçesinde sesbilgisel olarak düzeltilir. Buses değişmelerinden en karakteristik görüneni Arapça alıntı kelimelerdeki uzunünlülerin Kazak Türkçesinde düzenli olarak kısalmasıdır. Kısalma olayı bazenkelimede öndamaksıllaşma ve telafi türemeleri gibi seslik iz bırakmaktadır.Kazak Türkçesinde ünlü uyumu bulunduğundan Arapça alıntı kelimelerde ünlüuyumu esasında benzeşme gerçekleşmiştir. Ayrıca Kazak Türkçesi, TürkiyeTürkçesinde ünlü uyumunu durdurucu etki yapan öndamaksıl parçacıkları(opaque segment) artdamaksıllaştırmayı tercih etmektedir.Artdamaksıllaştırılmamış bu parçacıkların birkaç kelimede opaque olduğu dagörülmektedir. Ses sıralaması Kazak Türkçesi sesbilgisi için uygun olmayanArapça alıntı kelimeler önseste, içseste ve sonseste ünlü türemesi veya ünsüzdüşmesi ile düzeltilir. Kazak Türkçesinde Arapça alıntı kelimelerde görülendeğişmelerin Türkiye Türkçesinden daha ileri olması, Kazak Türkçesine bukelimelerin yazı yoluyla değil sözlü edebiyat yoluyla ve başka bir Türk lehçesiaracılığı ile girmiş bulunması ile açıklanabilir.

Abstract

Arabic loanwords in Kazakh written language were phoneticallycorrected. Regular shortening of long vowels in Arabic borrowings seems to bethe most typical phonetic change in Kazakh. Shortening has left some phonetictraces like fronting or epenthesis. Since Kazakh has the vowel harmony, Arabicborrowings were corrected accordingly. Palatal segments which are opaque forvowel harmony in Turkey, Turkish were mostly velarised in Kazakh. At somewords in Kazakh these segments are opaque when they weren t velarised. Arabicborrowings which are illform for Kazakh were corrected via epenthesis, orsyncope. Kazakh s making phonetical corrections further than Turkey Turkish,can be explained with these words borrowed (codes copied) from Arabic viaanother Turkic language and these words firstly lived in oral Kazakh literature,not the written literature.