TELHAB HALAÇÇASI KİPLİK YAPILARI ÜZERİNE NOTLAR

Özet

Eskicil sesbilgisi, biçimbilgisi ve söz varlığı özellikleriyle Türk dilleri arasında özel bir yere sahip olan Halaçça, yüzyıllarca İran’da varlığını sürdürmüştür. Bu süreçte, Farsçanın yoğun etkisi nedeniyle birçok köyde yok olan Halaçça bazı köylerde varlığını devam ettirmiştir. Bu köylerin başında gelen Telhab’da Halaçlar, Oğuzlar ve Farslar yaşamaktadırlar. Köydeki çok dilli ortam dil ilişkilerinin sürekliliğini sağlamış, bunun sonucunda Farsça-Halaçça-Oğuzca arasında dil kopyalamalarına neden olmuştur. Özellikle prestijli dil olan Farsçadan birçok dil birimi Halaççaya kopyalanmıştır. Dil ilişkileri sonucunda, Telhab Halaççasında yeni kiplik işaretleyicileri kullanılmaya başlanmıştır. Bu çalışmada, kipliğin anlambilimsel çatı ulamlarından gereklilik, olasılık ve istek ifadelerinin dil ilişkileri sonucunda Telhab Halaççasında kullanım çeşitliliği üzerinde durulacaktır. Çalışmada verilen örnekler alan araştırması sonucu elde edilmiştir.

Abstract

The Khalaj language, significant among Turkic languages due to its archaic phonetical, morphological and vocabulary properties, existed in Iran for centuries. During this process, the Khalaj language continued its existence in some villages, while it became extinct in many villages as a result of the intense influence of Persian. One of these villages is Talkhab inhabited by Khalajs, Oghuzs and Persians. The multilingual environment of the village ensured the continuity of language contact that resulted to language copying between Persian-Khalaj-Oghuz. In particular, many linguistic units were copied to the Khalaj language especially from Persian, the prestige language. As a result of language contact, new modal markers developed in the Khalaj of Talkhab. This study will focus on the diverse expressions of necessity, probability and volitional modality that occurred as a result of language contact. The examples used in this study are the results of field research.