MAHZEN’ÜL-ESRÂR SİLSİLESİNİN SON HALKALARINDAN BİRİ: GENC-İ EDEB

Özet

Nizâmî, eserleriyle Türk edebiyatında birçok ismi etkilemiştir ve yüzyıllar boyunca şairin eserlerine nazireler yazılmıştır. Bunlar arasında özellikle başlattığı hamse geleneği içerisindeki ilk mesnevisi olan Mahzenü’l-Esrâr, önemli bir konumdadır. Çalışmamızın konusu olan İsmail Nâkâm’ın Genc-i Edeb mesnevisi de Nizâmî’nin Mahzenü’l-Esrâr’ına yazılmış bir naziredir.Nizâmî, eserleriyle Türk edebiyatında birçok ismi etkilemiştir ve yüzyıllar boyunca şairin eserlerine nazireler yazılmıştır. Bunlar arasında özellikle başlattığı hamse geleneği içerisindeki ilk mesnevisi olan Mahzenü’l-Esrâr, önemli bir konumdadır. Çalışmamızın konusu olan İsmail Nâkâm’ın Genc-i Edeb mesnevisi de Nizâmî’nin Mahzenü’l-Esrâr’ına yazılmış bir naziredir.Hazırladığımız bu çalışmada önce İsmail Nâkâm’ın hayatından ve eserlerinden bahsedilmiş, sonrasında Genc-i Edeb mesnevisinin şekil ve muhteva özelliklerine değinilerek Nizâmî’nin eseriyle mukayesesi yapılmıştır. Bu vesileyle Nâkâm’ın kendisi ve eseri tanıtılmaya çalışılmıştır.

Abstract

Nizâmî’s works and poems have influenced many writers in Turkish literature and produced copy (nazire) works and poems for centuries. Among them in particular, Mahzenü’l-Esrâr, the first poem he wrote in mesnevi style in the tradition of hamse, he initiated, holds an important position. The subject of our study is Ismail Nâkâm's Genc-i Edeb mesnevi, which is a nazire written upon the Mahzenü’l-Esrâr of Nizâmî. Ismail Nâkâm was a 19th century poet who lived in the Azerbaijan and stayed in Istanbul for a period, he produced his work in line with the tradition of classical poetry. The poet produced many works. Genc-i Edeb mesnevi, reflects on the perspective of human beings, life and religion towards the last years of one’s life, and advises people that the eternal happiness can be reached by living by the religion. This work is important both because it is one of the last nazire written to Mahzenü’l-Esrâr mesnevi and as it reflects the poet's understanding of poetry. This study that introduces the life and works of Ismail Nâkâm; discusses the shape and content of Genc-i Edeb and compares it to the work of Nizâmî.