YUNAN KAYNAKLARINA GÖRE TEPEDELENLİ ALİ PAŞA VE YÖNETİMİNDEKİ YUNANLAR

Özet

1788 ile 1822 yılları arasında Yanya Valisi olan Ali Paşa, dönemin koşullarına en iyi şekilde uyum sağlama becerisine sahip siyasi bir aktör olarak, kendi bölgesinde “devlet içinde devlet” gibi hareket etmiştir. Böylesine güçlü bir egemenliğin Osmanlı yönetimi tarafından kabul edilmesi mümkün olmayacağından gelinen nokta, merkezi yönetim tarafından isyan olarak görülmüştür. Ali Paşa, kendi egemenlik mücadelesi olarak gördüğü bu süreçte çeşitli gruplarla işbirliğine gitmiş ve bu çerçevede bir Arnavut-Yunan ittifakı meydana gelmiştir. İsyanın ilk safhalarında Osmanlı Devleti’ne karşı Ali Paşa’nın yanında yer alan müttefik Yunanların asıl amacı, Ali Paşa’nın istikbalinden ziyade Yunan bağımsızlığının kazanılmasıdır. Ancak bu gerçek niyet, Yunan isyanı başlayana dek gizli tutulmuştur. Osmanlı yönetim güçlerinin Ali Paşa ile meşgul olduğu bu süreç, Yunan isyanı için uygun bir ortam yaratmış ve 1821’de harekete geçilmiştir. İsyan ile birlikte Arnavut-Yunan ittifakı da çözülmüş ve Paşa’nın yanında yer alan Yunanlar, isyancıların saflarına geçmeye başlamıştır. “Ali Paşalılar” olarak adlandırılan bu kimseler, daha sonra büyük ölçüde yeni kurulacak olan Yunan Devleti’nin de askeri ve idari kadrolarını oluşturacaktır.

Abstract

Ali Pasha, the Governor of Ioannina between 1788 and 1822, a political actor with the talent of adopting to the conditions of his era, he acquired power to act as “state within state”. As the Ottoman administration could not tolerate such strong dominance, he was considered a rebel by the central government. Ali Pasha in his struggle for personal dominance cooperated with various groups and resulted to the formation of an Albania-Greek alliance. In the early stages of the rebellion the main purpose of his Greek allies was rather the independence of Greece than the well-being of Ali Pasha. However, this real intention was kept secret until the Greek rebellion started. In the meantime, while the Ottoman forces were dealing with Ali Pasha, a convenient setting for Greek rebellion in 1821 was created and the rebellion started. The Albanian- Greek alliance dissolved soon after the Greek uprising and previous Greeks allies of the Pasha started joining the ranks of the rebels. These people, named as “pro-Ali Pasha” would staff most of the military and administrative apparatus of the newly established Greek State.