ORHAN VELİ KANIK’IN ŞİİRLERİNDE BİLİNÇALTININ METAFORİK YANSIMALARI

Özet

Türk Edebiyatı, Cumhuriyet’in ilânıyla büyük bir evrim geçirmiştir. Orhan Veli Kanık, Türk edebiyatının bu değişiminde büyük rol oynayan bir aydındır. Cumhuriyet sonrası Türk edebiyatında şiir türünün en güçlü temsilcilerinden biri olan Orhan Veli Kanık’ın şiirleri birçok kaynakta veya birçok kişi tarafından düşünsel derinliği olmayan, gündelik konuları yansıtan eserler olarak yorumlanır. Ancak edebiyat tarihimize böylesi büyük bir iz bırakan modernist şair Kanık’ın şiirleri, tutarlı bir biçimde bazı metaforlarla örülmüştür. Farklı bakış açıları ve kuramlarla yorumlandığında değişik anlamlar çıkarılabilecek bu şiirlerde şairin bilinçaltından yansımalar bulunduğu ve şairin belli bir duruşunun olduğu görülmektedir. Bu çalışmada Sigmund Freud referans alınarak şairin kullandığı metaforlar üzerinden özne kurgusu, psikanalitik şiir çözümlemesi denemesiyle anlaşılmaya çalışılmaktadır.

Abstract

Turkish Literature has evolved vastly with the declaration of the Republic. Orhan Veli Kanık is an intellectual who played a significant role in this change in Turkish Literature. The poems of Orhan Veli Kanık, who is one of the most powerful representatives of Republican Turkish poetry, are interpreted in most sources or by many people as works that reflect idle and intellectually shallow everyday subjects. However, the poems of the modernist poet Kanık, who left such a deep mark in our history of literature, are consistently filled with metaphors. These poems that can carry different meanings once interpreted from different perspectives and by using different theories, reflect the poet’s subconscious and his specific stance. This study, taking Sigmund Freud as reference, examines subject fiction using the analysis of psychoanalytic poetry through the metaphors used by the poet.