Dergiler / Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi / 2021 / Cilt: 8 - Sayı: 2

Kronik Böbrek Yetmezliği olan Çocuk ve Adölesanlarda Malnütrisyon ile Yaşam Kalitesinin İlişkisi

The Relationship between Malnutrition and Quality of Life in Children and Adolescents with Chronic Renal Insufficiency

Sayfa
344–361
DOI
—

Özet

Amaç: Bu araştırmada, kronik böbrek yetmezliği (KBY) olan çocuk ve adölesanların diyetsel parametrelerinin (diyet kalitesi ve diyet asit yükü) incelenmesi ve malnütrisyon varlığı ile yaşam kaliteleri arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Yöntem: Araştırmaya, 2-18 yaş aralığındaki 76 KBY’li birey dahil edilmiştir. Geriye dönük 24 saatlik besin tüketim kaydı alınarak, diyet kalitesi ve diyet asit yükü belirlenmiştir. Diyet kalitesi Sağlıklı Yeme İndeksi (SYİ)-2015 ve Türkiye Beslenme Rehberi’ne (TÜBER) göre revize edilen SYİ-2015 ile değerlendirilirken, diyet asit yükünün tahmini potansiyel renal asit yükü (PRAL) değeri ve net endojen asit üretimi (NEAP) skoru hesaplanarak yapılmıştır. Ayrıca, katılımcıların antropometrik ölçümleri yapılmış ve malnütrisyon durumları saptamıştır. Yaşam kalitesi ise Çocuklar için Yaşam Kalitesi Ölçeği kullanılarak değerlendirilmiştir. Bulgular: Katılımcıların yarıdan fazlasının (SYİ-2015’e göre %59’unun ve TÜBER’e göre SYİ-2015 göre ise %72’sinin) diyet kalitesinin “kötü” olduğunu görülmüştür. PRAL ve NEAP skorları ise sırasıyla 5.52±12.42 ve 63.61±29.92 mEq/gün olarak bulunmuştur. Ayrıca, katılımcıların %50’sinde orta veya ağır malnütrisyonun olduğu ve karıştırıcı faktörler için düzeltme yapıldığında dahi malnütrisyon varlığının, genel sağlıkla ilişkili yaşam kalitesinde 11 puanlık düşüşle ilişkili olduğu gösterilmiştir. Sonuç: KBY’li çocukların yaşam kalitelerinin iyileştirilmesinin önemi göz önüne alındığında, bu araştırmada elde edilen bulgular diyet kalitesinin iyileştirilmesi ve malnütrisyonun önlenmesine yönelik geliştirilecek stratejilere ışık tutmaktadır.

Abstract

Objective: In this study, it was aimed to examine the dietary parameters (diet quality and dietary acid load) of children and adolescents with chronic renal insufficiency (CRI) and to evaluate the relationship between the presence of malnutrition and quality of life. Methods: Seventy-six individuals with CRI aged between 2-18 years were recruited to study. Diet quality and dietary acid load were determined by recording 24-hour dietary recalls. Diet quality was assessed by the Healthy Eating Index (HEI)-2015 and the HEI-2015 revised according to Turkey Dietary Guidelines (TUBER). Estimation of the dietary acid load was made by calculating potential renal acid load (PRAL) value and net endogenous acid production (NEAP) score. Also, anthropometric measurements of participants were done and their malnutrition status was determined. Quality of life was assessed using The Pediatric Quality of Life Inventory. Results: It was observed that more than half of the participants (59% for HEI-2015 and 72% for HEI-2015 according to TUBER) had "poor" diet quality. PRAL and NEAP scores were founded at 5.52±12.42 and 63.61±29.92 mEq/day, respectively. Also, it was shown that 50% of the participants have moderate or severe malnutrition and the presence of malnutrition is associated with an 11-points decrease in the general health-related quality of life even when adjusting for confounding factors. Conclusion: Considering the importance of improving the quality of life of children with CRI, the findings obtained in this study shed light on the strategies to be developed for the improvement of diet quality and the prevention of malnutrition.

Anahtar kelimeler: kronik böbrek yetmezliği, malnütrisyon, çocuk, yaşam kalitesi, diyet