TÜRKİYE ŞEHİR SUYU ARZ SEKTÖRÜNDE X-VERİMSİZLİĞİNİN ÖLÇÜLMESİ

Özet

Çalışmamız, Türkiye’deki 16 Büyük Şehir Belediye Su İşletmesinin 2005–2007 dönemine ait faaliyet bilgilerine girdi-odaklı Veri Zarflama Analiz yöntemini uygulamak suretiyle şehir suyu tedarikindeki Farrell anlamda X-verimsizliğinin boyutunu ölçmeyi amaçlamaktadır. Sonuçlar, Türkiye şehir suyu arz sektöründe önemli ölçüde X-verimsizliğinin mevcut olduğuna işaret etmektedir. Nitekim dönem boyunca ortalama olarak faaliyet giderlerinde %30, çalışan sayısında %55 ve şebeke kayıp/kaçaklarında ise %45 dolaylarında tasarruf yapmak suretiyle aynı miktarda şehir suyunun arz edilmesi mümkün gözükmektedir. Söz konusu X-verimsizliğine en büyük katkıyı (%85’ten fazla) İzmit, İzmir ve Gaziantep’teki büyük şehir belediye su işletmeleri yapmaktadır. Rekabete dayalı piyasa denetiminin olmadığı mevcut durumda yeni kurulacak bağımsız bir su piyasası üst kurumunun bu tasarrufların gerçekleşmesini sağlayacak müşevvikleri yaratması mümkündür.

Abstract

This paper aims to measure the extent of Farrell’s X-inefficiency in the Turkish urban water provision by applying the input-oriented Data Envelopment Analysis to 2005-2007 data of water supply divisions of 16 Metropolitan Municipalities. The results indicate to the existence of noticeable amount of X-inefficiency in the Turkish urban water supply sector. Evidently during the period the same amount of water could have been supplied by saving on average 30% of operating expenses, 55% of labour force, and 45% of network losses. The major contributors (over 85%) to the X-inefficiency are the water supply divisions of İzmit, İzmir and Gaziantep Metropolitan Municipalities. At the absence of market regulation of competition, a newly established independent water market regulatory authority could provide incentives to attain these savings.