Dergiler / Hacettepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi / 2017 / Cilt: 35 - Sayı: 2

İLAÇ HARCAMALARININ SAĞLIK SONUÇLARI İLE İLİŞKİSİ: BİR KANONİK KORELASYON ANALİZİ UYGULAMASI

THE RELATIONSHIP BETWEEN PHARMACEUTICAL EXPENDITURES WITH HEALTH OUTCOMES: AN APPLICATION OF CANONICAL CORRELATION ANALYSIS

Sayfa
23–47
DOI
—

Özet

Sağlık sektörü hizmet sektörünün temel karakteristiğini en iyi şekilde yansıtan sektörlerin başında gelmektedir. İlaç endüstrisi sağlık alanı için büyük bir endüstri olup toplumun sosyo-demografik yapısındaki değişimlere paralel olarak değişime uğramaktadır. Son yıllarda özellikle Avrupa ülkelerinde yaşlanarak sağlık ihtiyacı giderek artan toplum yapısının etkisi ile ilaç endüstrisinin temel dinamiklerinin sağlık sonuçları ile ilişkisinin incelenmesi temel bir gereklilik olarak ortaya çıkmıştır. Bu nedenle, bu çalışmada Türkiye’nin de aralarında bulunduğu ve European Federation of Pharmaceutical Industries and Associations (EFPIA)’ya üye olan Avrupa ülkelerinde farklı başlıklar itibariyle ilaç için yapılan harcamaların sağlık sonuçları ile olan ilişkisi kanonik korelasyon analizi ile incelenmiştir. Analiz sonucunda ilaç harcamaları ile sağlık sonuç göstergeleri arasında güçlü ve anlamlı (=0.73, p<0.05) bir ilişki olduğu görülmüştür. Çalışma sonuçları sağlık sistemi performansının değerlendirilmesinde temel bir ölçüt olan sağlık sonuçlarının incelenmesinde ilaç için yapılan harcamaların güçlü bir gösterge olduğunu ortaya koymaktadır. Bu sonuç, giderek yaşlanan nüfus ile birlikte ortaya çıkan verimlilik yönetimi sorunu ile mücadele etmek durumunda olan Avrupa ülkeleri için sağlık sistemi performans değerlendirmelerinde ilaç endüstrisine özgü dinamikleri göz önünde bulundurmak gerekliliğini ortaya koymaktadır.

Abstract

Health is one of the sectors that best reflects main characteristics of service industry. Pharmaceutical industry is a big industry for health care undergoing changes parallel with variations in socio-demographic structure of the society. In recent years with an effect of the aging of the population it becomes prior to examine the relationship between main dynamics of pharmaceutical industry with health outcomes. For this reason in this study the interaction between expenditures for pharmaceuticals and health outcomes investigated for European countries which are member of European Federation of Pharmaceutical Industries and Associations including Turkey with canonical correlation analysis. As a result of the study it is seen that there is a strong and meaningful relationship between pharmaceutical expenditures and health outcome indicators (=0.73, p<0.05). Study results shows that pharmaceutical expenditures are strong indicators of health outcomes which are primary indicators of performance assessment in health system. This result highlight the necessity of considering specific dynamics of pharmaceutical industry in health system performance assessment for European countries which are fighting with productivity management problem with an increasingly aging of the population.

Anahtar kelimeler: İlaç harcamaları, sağlık sonuç ölçütleri, kanonik korelasyon analizi