TASARRUFLAR İLE DIŞ BORÇLAR ARASINDAKİ İLİŞKİNİN AMPİRİK ANALİZİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ

AN EMPIRICAL ANALYSIS OF THE RELATION BETWEEN SAVINGS AND EXTERNAL DEBTS: TURKEY EXAMPLE

Özet

Toplumların organize olmuş halini ifade eden devlet yapılanmalarına son birkaç yüzyıl içinde eskiye kıyasla çok daha fazla sorumluluk yüklenmektedir. Kamu hizmetlerinin devamlılığının gerekliliği, giderlerin gelirleri aştığı dönemlerde devletleri borçlanmaya mecbur bırakmaktadır. Devletlerin borçlanma sebepleri her ne olursa olsun, borçlanma amacıyla yönelecekleri kaynak ulusal veya uluslararası tasarruflar olacaktır. Tasarruflar ile borçlar arasında var olan bu organik bağ, bu çalışmanın temel hareket noktasını oluşturmaktadır. Çalışmanın amacı, ülkemizin dış borçlanmaya olan gereksinimi ile tasarruf ve tasarrufu etkileyen bir dizi değişken arasındaki kısa ve uzun dönemli ilişkinin varlığını tespit edebilmektir. 1980-2016 yıllarını kapsayan verilerle gerçekleştirilen analiz sonucunda, tasarruflar ile dış borçlar arasında negatif bir ilişkinin olduğu görülmüştür. Bir başka ifade ile, tasarruflarda yaşanan %1’lik bir artışın dış borçları uzun dönemde %1.4 azalttığı bulgusuna ulaşılmıştır. Analiz neticesinde ulaşılan diğer bir sonuca göre de, ekonomik büyümedeki %1’lik artış dış borçları uzun dönemde %1.6 azaltmaktadır. Elde edilen diğer ampirik bulgular arasında enflasyon, kamu gelirleri ve yaşa bağımlı nüfusta yaşanacak %1’lik artışların uzun dönemde dış borcu sırasıyla %0.12, %1.3 ve %1.9 oranında arttırdığı yer almaktadır. Kısa dönemli ilişkinin analizi sonucunda ise, bahse konu değişkenlerden kaynaklanan herhangi bir şokun etkisinin yaklaşık olarak iki buçuk dönemde ortadan kalktığı ve uzun dönemli denge seviyesine geri dönüldüğü görülmüştür.

Abstract

In the last few centuries, much more responsibility has been placed on the state structures, which represent the organized state of the societies. The necessity of the continuity of public services obliges countries to borrow at times when the costs of revenues are high. Whatever the reasons for the borrowing of countries, the source that they will wend their ways to is national or international savings. This organic connection between savings and debts constitutes the basic movement point of this study. The aim of the study is to identify the short- and long-term relationship between the need for external borrowing of our country and savings and a number of variables affecting savings. It is seen that there is a negative relation between savings and external debt as a result of the analysis carried out for the years 1980-2016. In other words, a 1% increase in saving means that external debt is reduced by 1.4% in the long run. As a result of the analysis, according to another result, 1% increase in economic growth reduces external debts 1.6% in the long run. Other empirical results show that the 1% increase in inflation, public revenues and age-dependent population increases by 0.12%, 1.3% and 1.9%, respectively in the long term. As a result of the analysis of the short-term relationship, it has been seen that any shock effect resulting from the mentioned variables has been eliminated around two-and-a-half period of time and returned to the long-run equilibrium level.