Dergiler / Hacettepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi / 2019 / Cilt: 37 - Sayı: 2

TÜRKİYE’NİN BÖLGESEL EKONOMİK ÖRGÜTLERLE İHRACATI ÜZERİNE ÇEKİM MODELİ UYGULAMASI: AB DIŞINDA ALTERNATİFLER MÜMKÜN MÜ?

AN APPLICATION OF GRAVITY MODEL ON TURKEY'S EXPORTS WITH REGIONAL ECONOMIC ORGANIZATIONS: ARE THERE ANY OTHER ALTERNATIVES TO EU?

Sayfa
193–214
DOI
—

Özet

Küreselleşme ile uluslararası ticarette engeller azaltılmış, ülkeler arasındaki ticari ilişkiler güçlenmiştir. 1980 sonrası bölgeselleşme süreci hız kazanmış, yeni dünya düzeninde ticari blokların oluşmasına neden olmuştur. Bu durum Türkiye’nin hangi ticari blokta yer alacağı sorusunu gündeme getirmiştir. Bu çalışmada Çekim Modeli Türkiye’nin farklı bölgesel ekonomik örgütlerle ihracatı üzerine kullanılmış ve Türkiye için AB dışında başka güçlü alternatiflerin olup olmadığı sorgulanmıştır. Modelde dünya ekonomisinde önemli paylara sahip olan bölgesel entegrasyonlardan AB, NAFTA, APEC, ASEAN, GCC ve AEC bağımsız değişkenler olarak seçilmiştir. Elde edilen sonuçlar Türkiye’nin dış ticaretinde AB’nin vazgeçilmemesi gereken bir partner olduğu ancak aynı zamanda Asya, Ortadoğu ve Afrika ülkeleri ile ticari ilişkilerini geliştirilmesi gerektiğini göstermektedir. Ayrıca imzalanan serbest ticaret anlaşmaları (STA) ve GB’nin ihracat üzerinde olumlu etkileri olduğu ancak GB’nin etkisinin daha fazla olduğu yönündedir.

Abstract

With globalization, the barriers on international trade have been reduced and commercial relations among countries have strengthened. In the post 1980 period, regionalization process accelerated and led to the formation of trade blocs in the new world order. This situation has raised the question of which trade bloc Turkey will take part in. In this paper, Gravity Model was used on Turkey’s exports with different regional economic organizations and it was questioned whether there are any strong alternatives to EU. In the model EU, NAFTA, APEC, ASEAN, GCC and AEC are chosen as dependent variables since these regional integrations have significant shares in the world economy. The results show that the EU seem to be an indispensable partner for Turkey but its trade relations with Asian, Middle East and African countires need to be further improved. Moreover, the free trade agreements (FTA) and CU have positive effects on exports, but still CU ‘s effect is more significant.

Anahtar kelimeler: Küreselleşme - Ekonomik Örgütler - Avrupa Birliği- Dış Ticaret - Çekim Modeli - Gümrük Birliği