Hastanelerde maliyet-performans analizi: Sağlık Bakanlığı Tokat Doğum ve Çocuk Bakımevi Hastanesi' nde bir uygulama

Cost-performance analysis in hospitals: An implementation in Tokat Maternity and Child Hospital of Ministry of Health

Özet

Sosyo ekonomik kalkınmanın temel göstergelerinden olan sağlık hizmetleri kullanımı giderek artan bir önem kazanmaktadır. Sağlık hizmetlerinin önemli sunucularından biri olan hastanelerin varlıklarını sürdürebilmeleri, her şeyden önce sağlık bakım hizmetlerini en düşük maliyetle ve maksimum nicelikte üretmelerine yani kaynaklarım etkin olarak kullanmalarına bağlıdır. Hastane işletmelerinde verilen sağlık bakım hizmetlerinin maliyetlerini hesaplamak ve hastanelerin verimliliğini ölçmek hastaneler için büyük önem arz etmektedir. Bu araştırmada Sağlık Bakanlığı Tokat Doğum ve Çocuk Bakımevi Hastanesinde 2001 yılı mali ve istatistiki verileri baz alınarak hastanenin direkt ilk madde ve malzeme giderleri, direkt personel giderleri ve genel üretim giderleri tanımlanmış ve bu giderlerin hastanede mevcut 35 hizmet merkezine dağıtımı yapılmıştır. Müşterek gider tüketimi gerçekleşen bölümlerde oluşan toplam maliyetler hizmet verdikleri diğer bölümlere uygun ölçütler kullanılarak dağıtılmış ve hastanenin maliyet yapısı tanımlanmıştır. Buna göre yatan hasta, poliklinik hizmet merkezleri ve özel hizmet merkezlerinde oluşan maliyetlerin maliyet faktörleri incelenerek birim maliyetleri hesap edilmiştir. Birim maliyetlerin hesaplanmasından sonra personel ve maliyetlerle ilgili performans analizleri yapılmıştır.

Abstract

Health care utilization is a major indicator of socio-economic development, and its importance is increasing. Hospitals are among the most important providers of health care, and their viability depends on their ability to produce health care services in maximum quantities at minimum costs, or to use their resources effectively. Therefore, it is very important for hospitals to calculate the costs of health care services provided, and to measure their efficiency. In this study, direct material and supply expenses, direct labor expenses, and manufacturing overhead expenses of Tokat Maternity and Child Care Hospital were determined based on the financial and statistical data of 2001, and these expenses were distributed to 35 service centers existing in the hospital. Total costs of departments, where common expenses were realized, were distributed to the departments they serve by using appropriate criteria, and the cost structure of the hospital was defined. Accordingly, unit costs of in-patient, outpatient, and special service centers were calculated by analyzing their cost factors. In addition, performance analyses related to personnel and costs were performed.