Türk Tarih Tezi bağlamında erken Cumhuriyet Dönemi resmî tarih yazımının ideolojik ve politik karakteri

The ideological and political character of the Early Republican Period s official historiography as part of Turkish History Thesis

Özet

Bu çalışma Erken Cumhuriyet Döneminde yürütülen resmî tarih yazım sürecini, bu süreçte ortaya çıkan veTürk Tarih Tezi adıyla anılan tarih çalışmalarını ele almaktadır. Bu bağlamda çalışma iki ana bölümden oluşmaktadır. İlk olarak Türk Tarih Tezinin teşekkülü, gelişim süreci ve kaynakları gibi konular incelenecektir. Ardından tezin anlatısı resmî tarih yazımının genel karakteristiği de göz önünde bulundurularak analiz edilecektir. Ayrıca Türklüğün kurgulanmasına ve kutsallaştırılmasına ilişkin çeşitli örnekler de incelenecektir. Çalışmada, Türk Tarih Tezinde ortaya konan tarihsel anlatının bilimsel doğruluğuna ilişkin bir tartışma yürütmekten ziyade tezdeki tarih anlatısı ile hangi amaçlara ulaşılmak istendiği (ideolojik, politik ve toplumsal sonuçları itibarıyla) daha fazla önem taşımaktadır. Dolayısıyla Erken Cumhuriyet Döneminin tarih yazıcılığının ideolojik niteliği ve bu tarih yazım süreci ile gerçekleştirilmesi hedeflenen politik amaçlar değerlendirmelerin ağırlık merkezini oluşturacaktır. Zira Cumhuriyetin yönetici kadroları tarafından doğrudan desteklenen bu tarih yazım projesi aynı zamanda yeni ulus devlet inşasının da temel bileşenlerinden birisi haline gelmiştir. Tez aracılığıyla, bir taraftan Osmanlı ve İslam kimliğine ilişkin hatıralar ortadan kaldırılmaya çalışılırken diğer taraftan kutsallaştırılmış bir Türklük kavramıyla beslenen itaatkâr ve milliyetçi bir yurttaşlık bilincinin oluşturulması hedefleniyordu.

Abstract

This article deals with the official historiography process handled in Early Republican Period and the history studies called as Turkish History Thesis . In this context, the article consists of two main sections. Primarily, the subjects about the resources, proposing and development processes of the Turkish History Thesis will be reviewed. Right after, narrative of the thesis is going to be analyzed by the consideration of general characteristics of official historiography. Also a variety of examples about construction and shrining of Turkishness will be investigated. In the article, the aims wanted to be approach by historic narrative of the Turkish Historical Thesis (by the results of ideological, political and social) is more important than making a discussion about scholarly accuracy of historical narrative which manifested by the thesis. Consequently, the ideological qualification of historiography of the Early Republican Period and the political purposes aimed to be realized by this historiography process will constitute the center of gravity of the assessments. So indeed, this historiography project which supported by the administrative staffs of the Republic is also became one of the basic components on the construction of the new nation state. Through the agency of the thesis, the founders, on one hand attempted to erase the memories about the Ottoman and Islamic identities, and on the other hand, wanted to establish a nationalist citizen consciousness using the shrining of Turkishness notion.