ROMA HUKUKUNDA MATERFAMILIAS KAVRAMI

Özet

Materfamilias kavramı, fonetik karşılığı olduğu düşünülebilen paterfamilias kavramından içerik olarak bütünüyle ayrılmaktadır. Hukuki bir anlam taşıyan ve hukuki bir kurum olan ailenin temelinde yer alan paterfamilias’ın aksine, materfamilias yalnızca, kadının iffetini ve saygınlığını esas alan, bu nedenle iffetli ve saygın kadınlara tanınan sosyal imtiyazdan ibaret olan bir terimdir. Bununla birlikte, bu toplumsal gerçeklik, hukuk metinlerinde de kendisine yer edinmiş; hukukçular materfamilias’ın anlamı üzerinde durmuş, bu kavramın neleri kapsadığına ilişkin açıklamalar yapmışlardır. Bunun yanı sıra, bu imtiyaza sahip kadınların ve saygınlıklarının toplum içerisinde hukuken korunmasına özen gösterilmiştir. Bu kapsamda, iniuria ve lex Iulia de adulteriis coercendis çerçevesinde ayrıca materfamilias değerlendirmesi yapmak gerekmiştir.

Abstract

Although the term materfamilias gives the sense of phonetical response to paterfamilias, materfamilias refers to a totally different content. On the contrary to paterfamilias, what constitutes the basis of the family as a legal concept, materfamilias is a term depending solely on the modesty and honor of the women, and thus a social privilage given to the chaste and respectable women. Yet, this social fact holds a significant place in legal texts; Roman lawyers discoursed on the meaning of materfamilias, and made explanations on the content of the term. Furthermore, the women holding this privilege and their honor were paid strict attention to be protected in the community. In this context, it is required to make further evaluation on materfamilias regarding iniuria and lex Iulia de adulteriis coercendis.