Diş ve kafatası morfolojisine dayanarak üç eski Anadolu topluluğunda biyolojik uzaklıkların belirlenmesi

The determination of biological distance based on morphological traits of the human teeth and skulls in three ancient Anatolian populations

Özet

Giriş: Dişler geçmişte yaşamış toplulukların kültürelözellikleri hakkında bilgi verirken, aynı zamandabu toplulukların biyolojik akrabalık ilişkilerinin deen önemli yansıtıcıları olarak değerlendirilmektedir.Dünya genelinde topluluklar arasındaki varyasyonunbelirlenmesi için çok sayıda çalışma yapılmış olmasınarağmen, bu çalışma Anadolu için ilk örneği oluşturmaktadır.Amaç: Üç eski Anadolu topluluğu arasındaki biyolojikuzaklık ilişkilerinin 8 diş özelliğine dayanılarak belirlenmesive sonuçların mevcut topluluklara ait kafataslarının20 ölçülebilen ve 28 ölçülemeyen özelliksonuçları ile karşılaştırılması amaçlanmıştır.Gereç ve Yöntem: İncelenen topluluklara ait ölçülemeyenözellik frekanslarından hesaplanan MMD(Mean Measure of Divergence) değerleri ve ölçülebilenözellik ortalamaları NT-SYS paket programındagerçekleştirilen kümeleme analizi sonucunda fenogramlaroluşturulmuştur.Bulgular: Hem diş hem de kafatasının ölçülemeyenözelliklerinden oluşturulan, topluluklar arasındaki varyasyonuyansıtan fenogramların birebir uyumlu olduğubelirlenirken, metrik özelliklerin farklılıklar göstermeklebirlikte benzer bir tablo sergilediği gözlenmiştir.Sonuç: Birçok anlamda güvenilirliği kanıtlanmış dişvaryasyonlarının sonuçlarına dayanarak iskeletinölçülemeyen özelliklerinin, özellikle parçalı iskeletkalıntıları ve küçük örneklemlerde, potansiyel bir verikaynağı olarak kullanılabileceği düşünülmektedir.

Abstract

Introduction: While teeth are reflecting the cultural pattern of ancient populations, they are also considered as one of the important markers of biological distances. many important studies have been carried out to determine the variations between the populations in the world, while this study is the first example in Anatolia. Aim: In this study, the biological distance among three ancient Anatolian populations were explored by using 8 crown traits. In addition to these, the results of 28 non-metric and 20 metric traits from the same skulls were compared with the results of traits of tooth crown. Material and Method: A cluster analysis obtained from the skulls of three populations using NT-SYS software, was applied to the MMD (Mean Measure of Divergence) values from non-metric data and to the average values from metric data. Results: Regarding the cluster analysis, a correlation was observed between the phenograms, composed of non-metric traits of both skulls and teeth, however, metric traits of skulls and teeth was found to be dissonant. Conclusion: Consequently, using the results of variations in teeth analysis, whose reliability has been proved in many aspects, the non-metric traits of the skeleton can be used in the studies to determine the biological distance between populations, especially in the case of fragmentary skeletal remains and small sized skeletal samples. varyasyonlarının sonuçlarına dayanarak iskeletin ölçülemeyen özelliklerinin, özellikle parçalı iskelet kalıntıları ve küçük örneklemlerde, potansiyel bir veri kaynağı olarak kullanılabileceği düşünülmektedir.