Kuzey-Orta Dakota' da değişik yoğnluktaki otlatmaların toprak nemi ve mer' a verimine etkisi

The effect of grazing intensity on soil water and rangeland productivity in south-central north Dakota

Özet

North Dakota'da üç yinelemeli olarak hafif, orta, ağır ve ekstrem otlatma işlemlerinin uygulandığı deneme 9 yıllık bir periyotta gozlem altına alınmiştır. Bu denemede hafif otlatmayla meramn %65'i, Orta dereceli otlatma ile % 50'si, ağır otlatma ile % 35 ve ekstrem (aşırı) otlatma ile ise % 20'si otlatma periyodunun sonunda otlatilmadan birakilmak suretiyle biomas ve toprak nemindeki değişim izlenmiştir. Toprak nemi her iki haftada bir olmak uzere 6meklenmi§tir. Biomastaki artis. otlatma periyodunun başında, maksimum noktasinda ve otlatma periyodunun sonunda olmak üzere uc ayrı zamanda yapılmıştır. Taşkın alanlarındaki aşırı otlatma parsellerinde faydalanılabilir suyun en az oldugu ortaya çıkmıştır. Siltli toprak alanlannda orta dereceli otlatma işlem parsellerindeki faydalamlabilir su miktarı, otlatılmayan alan ve aşırı otlatılan alandakinden daha fazladir. Aşırı otlatılan alanlarda topragin su depolama doneminde yuzeysel akışın, su buharlaştirma doneminde de toprak yiizeyinden buharlaşmanın fazla oluşu belirgin bir biçimde ortaya çıkmıştır. Tozlu topraklar üzerinde otlatilmayan işlem parsellerindeki bitkilerin botanik kaplama oramnin orta derecede otlatilan alanlardakine oranla daha fazla oldugu ve transprasyon yolu ile topraktan daha fazla suyu buharlaştırdığı saptanmiştir. Siltli ve taşkın alanlar üzerindeki orta derecede otlatmaya tabi tutulan işlem parselleri, otlatilmayan ve aşırı otlatma yapılan alanlara kyasla biomasta artış sağladığı ortaya çıkmiştir.

Abstract

Changes in available soil water and biomass production on overflow and silty range sites in response to no grazing, light, moderate, heavy and extreme grazing were monitored for nine years in southcentral North Dakota. Each treatment was replicated three times. The pastures were stocked to leave 65%, 50%, 35% and 20% of an average year's above ground biomass remaining at the end of the grazing season on the light, moderate, heavy and extreme treatments, respectively. Soil water was sampled approximately every two weeks through the growing season. Biomass production was sampled at the beginning of the grazing season, peak of biomass production, and end of the grazing season. On overflow range sites available water has tended to be less on the sites which were most heavily grazed. On silty range sites the moderately grazed treatments have tended to have more available water than ungrazed or extreme grazed treatments. Significant differences have occurred during both periods of soil water recharge and discharge indicating increased runoff and evaporation from the soil surface on the heavily grazed treatments. Plants on the ungrazed treatment on silty sites had more leaf area than plants on the moderate treatment and appear to remove more water through transpiration. Biomass production has been reduced on both the extreme and ungrazed treatments compared to the moderate treatment on both silty and overflow range sites.