Multipl sklerozda yaşam kalitesi

Afitap İÇAĞASIOĞLU, Hilal YILDIZ, Zerrin KARATAŞ, Ali EMREM, Nesrin CANİK, Yasemin AĞAOĞLU, Nihal IŞIK

Özet

Amaç: Multipl sklerozlu (MS) hastalarda tutulan sistemlerin ve hastalık seyrinin yaşam kalitesine etkilerini araştırmak.Materyal ve metod: Kesin MS tanısı almış 45 hasta (27 kadın, 18 erkek) çalışmaya alındı. Hastalar eğitim düzeylerine, çalışıp çalışmadıklarına, hastalık tipine (relapsing remitting, bi-rincil progresif ve ikincil progresif), tutulan sisteme (piramidal, serebellar, vizüel, sensoriyel, sfinkter tutulumu) ve spastisite olup olmamasına göre gruplandırıldı. Nörolojik bozukluk düzeyleri Genişletilmiş Özürlülük Durum Skalası (EDSS=Expanded Disability Status Scale), yaşam kaliteleri Modifiye Farmer Yaşam Kalitesi (QOL=Quality of Life) ile, spastisite ise Modifiye Ashworth Skalası ile değerlendirildi.Bulgular: Hastaların yaş ortalaması 37.15±10.49 (22-37), ortalama hastalık süresi 6.00±3.34 yıl idi. Kadın ve erkek hastalar arasında EDSS ve QOL skorlarında farklılık bulunmadı. Düşük eğitim düzeyi olan hastalarda EDSS skoru daha yüksekti (p< 0.01). Eğitim düzeyi ile toplam QOL arasında korelasyon bulunamadı, QOL-MP (MP=tıbbi sorunlar) alt skoru arasında ise pozitif korelasyon bulundu (p< 0.05). Çalışmayan hastalarda toplam QOL, QOL-FE (FE=fonksiyonel ve ekonomik altölçeği) ve QOL-MP alt skorları çalışan gruba göre anlamlı olarak düşüktü. Spastisite olan grupta toplam QOL ve QOL-MP skorları spastisite olmayan gruba göre anlamlı düşük, EDSS ise yüksekti (p< 0.05).Hastalık tipine göre EDSS skoru ikincil progresif grupta (p< 0.01), QOL-MP skoru ise relapsing remitting grupta daha yüksek (p< 0.05) bulundu. Sistem tutulumlarına göre değerlendirildiğinde ise serebellar tutulum olan grupta toplam QOL, QOL-SR ve QOL-FE alt skala puanları serebellar tutulum olmayan gruba göre düşüktü, fark istatistiksel olarak anlamlı idi (p< 0.05). Diğer sistemlerin tutulumu ise EDSS ve QOL skorlarında anlamlı farklılığa neden olmadı.Sonuç: Serebellar tutulum ve spastisite hastaların yaşam kalitesini olumsuz yönde etkilemektedir.

Abstract

Objective: To examine the effects of the disease course and involvement of functional systems to the quality of life in multiple sclerosis (MS).Material and methods: 45 patients (27 females, 18 males) with definite MS were included in the study. Patients were grouped according to their educational levels, employment status, disease course (primary progresive, secondary progressive and relepsing remitting), involvement of functional systems (pyramidal, sensorial, visual, sphincter, cerebellar) and spasticity (with/without spasticity). Neurological impairment, quality of life and spasticity were assessed by expanded Kurtzke disability status scale (EDSS), quality of life scale (QOL) and modified Ashworth scale, respectively.Results: The mean age of the patients was 37.15±10.49(22-37), and the mean disease duration was 6.00±3.34. No statistically significant diffference were found in EDSS and QOL scores between male and female patients. EDSS scores were higher in patients with lower educational levels (p< 0.01). A positive correlation was noticed between higher educational levels and QOL-MP(QOL-medical problems), but not with other QOL subscales and total QOL. Total QOL, QOL-FE (QOL- functional and economic) and QOL-MP (QOL-medical problems) scores were significantly lower in unemployed patients compared to employed ones. In the spasticity group total QOL and QOL-MP scores were significantly lower and EDSS scores were significantly higher than the nonspasticity group (p< 0.05). EDSS scores were higher in the secondary progressive group. QOL-MP scores were higher in relapsing remitting group. Assessment of patients due to disease course showed that total QOL, QOL-SR (QOL-social and recreational) and QOL-FE scores were significantly lower in cerebellar disease group (p< 0.05). No other statistically significant difference was found between the other functional systems groups.Conclusion: Cerebellar disease and spasticity effects quality of life in MS patients.