Gürpınar formasyonu killi seviyelerinin şişme özelliği ve yapılara etkisi

Özet

Haramidere ile Yakuplu (İstanbul) arasında yeterince detaylı jeolojik ve jeoteknik incelemeler yapılmadan yerleşime açılan alanda, Gürpınar formasyonunun aşırı konsolide bol fissürlü olan killi düzeyleri üzerinde bulunan yapıların büyük bir kısmında orta ve yüksek oranda hasarlar oluşmaktadır. Killer incelendiğinde yer yer yüksek şişme basınçları (100-300 kPa) gösteren düzeyleri olduğu ve inceleme alanında oluşan deformasyonların bu düzeylerde meydana geldiği belirlenmiştir. Yüksek şişme basınçlarına sahip olan bu killerin XRD (X-ışını difraksiyon) metodu incelemesi sonucunda ise simektit türü killerce çok zengin olduğu görülmüştür. Gürpınar formasyonunun killi düzeylerinin üzerine oturan yapı temellerinde yüksek şişme özelliği gösteren seviyelerin yaratacağı sonuçların göz önüne alınarak değerlendirilmesi ve buna göre mühendislik önlemlerinin alınması, bölgedeki problemsiz yapılaşma için gerekli çözüm olarak görülmektedir.

Abstract

Deformation in buildings occur in a new urban area between Haramidere and Yakuplu (İstanbul), where no detailed geological and geotechnical investigations were carried out previously. As a result of this deformation, medium and high damage takes place in the buildings. When the over consolidated and fissured clays of the Gürpınar formation were examined, it was found out that these have local high swelling pressure horizons and the deformation in the study area takes place in such levels. XRD study of these clays with high swelling pressure properties showed that they were enriched in smectite-clays. It is obvious that safe urbanisation can be achieved by consideration of possible problems of such clays in building foundations with high swelling properties and by taking engineering measures accordingly.