Kireçköy (Alpu-Eskişehir) civarı dolomitlerin oluşumu ve ekonomik önemi

The economic importance and occurrence of dolomites around Kireçköy (Alpu-Eskişehir)

Özet

Kireçköy (Alpu-Eskişehir) civarında yüzeylenen dolomitlerin oluşumunun aydınlatılması, rezerv ve kalitesinin belirlenmesi bu çalışmanın amacını oluşturur. Dolomit katmanları, gölsel ortamda gelişen Miyo-Pliyosen yaşlı Kireçköy formasyonuna ait Kireçtepe dolomit üyesinde gözlenir ve kalınlıkları 50 m ye kadar ulaşır. Dolomit örneklerinin masif ve breşik yapılarda bulunmaları, kök tüpleri içermeleri, dolomitlerin doğrudan (kimyasal) çökelim ortam ürünü olduklarının kanıtıdır. Dolomitleşme ile ilgili veri ve bulgulara rastlanmamıştır. Dolomit çökelimi, göl suyunun Mg/Ca aktivite oranının 1 ile 1000 arasında, 7' den büyük pH değerlerinde, uygun tuzluluk ve $CO_{2}$ kısmi basınçlarında ($ PCO_{2}$ > $10^{-6}$ atm. ) gerçekleşmiştir. ($Mg^{+2}+Ca^{+2}+2CO_{3}^{-2}rightarrow Ca Mg (CO_{3})^{2}$). Yapılan rezerv (mümkün rezerv) hesaplamalarında, ortalama % 19.24 MgO tenörlü 268 milyon ton dolomitin varlığı saptanmıştır. Elde edilen ortalama MgO tenoru, endüstriyel hammadde niteliği taşıyan dolomitler deki MgO değerinin üzerindedir.

Abstract

The aim of this study is to determine reserve and quality, and to examine formation of dolomites exposing around Kireçköy area in Alpu (Eskişehir). Dolomite layers of 50 m in thickness are found in the Kireçtepe dolomite member of the Kireçköy formation of Miocene-Pliocene age which developed in a lacustrine environment. The fact that dolomites have a massive and brecciated structure and they contain root tube and traces indicates that dolomites are directly precipitated. There is no evidence for dolomitization. Dolomite precipitation took place at a Mg/Ca activity ratio between 1 to 1000 , at pH values higher than 7, and at suitable salinity and $CO_{2}$ partial pressure ($ PCO_{2}$ > $10^{-6}$ atm. ), $Mg^{+2}+Ca^{+2}+2CO_{3}^{-2}rightarrow Ca Mg (CO_{3})^{2}$. Calculations reveal that the reserve (probable reserve) of dolomites is 268 million tones with MgO concentration of 19.24 %. The average MgO concentration obtained is higher than that of dolomite ores.