Madenli (Gelendost-Isparta) manyezit cevherleşmesinin jeolojisi ve jeokimyasal özellikleri

Geology and geochemical characteristics of Madenli magnesite mineralization (Gelendost-Isparta)

Özet

Madenli manyezit cevherleşmesi, Isparta ili Gelendost ilçesinde bulunmaktadır. Manyezit cevheri, Orta Toroslar' da bulunan Isparta Büklümü'nün doğusundaki Beyşehir-Hoyran naplarının bir bölümünü oluşturan Alpin tipi Şarkikaraağaç Ofiyolitleri içerisinde, az yada yoğun biçimde serpantinleşmişkahverengimsi-sarımsı renkli harzburjit ve dunitlerin içerisinde yataklanmıştır. Manyezit oluşumları, topoğrafik olarak üst seviyelerde ağsal, alt kesimlerde ise bireysel damarlar şeklinde olmak üzere iki farklı tip yataklanma şekli göstermektedir. Manyezit damarlarının kalınlığı 60-90 cm arasında gözlenirken, ağsal manyezitlerin kalınlığı milimetre ile 10 cm arasında değişmektedir. Her iki tür manyezit oluşumunun mineral parajenezinde, manyezit, kalsit, serpantin, karışık tabakalı kil mineralleri, smektit, dolomit ve talk izlenmiştir. Manyezit cevherleşmesinden alınan örneklerin iz element dağılımları grafiklerle karşılaştırılarak değerlendirilmiş ve sadece Ba ve Sr iyonlarının normalden yüksek değerler gösterdiği belirlenmiştir. Bu durumun da yöredeki barit cevherleşmelerini oluşturan BaSO4'lı hidrotermal çözeltilerden kaynaklanmış olabileceği düşünülmektedir.Hidrotermal ve meteorik sular, Şarkikaraağaç ofiyolitlerinin yerleşiminin son evresinde meydana gelen serpantinleşme sonunda Alpin tektoniğinin etkisiyle gelişen kırık, çatlaklar içinden geçerken Mg++ iyonlarını almış ve serpantiniti ayrıştırmıştır. Hidrotermal ve meteorik sulardan ve ayrıca yakın çevredeki organik karbonca zengin şeyi ve karbonatlı kayaçlardan gelen çözülmüş C02 bakımından zengin bu suların, iyon haline geçen $Mg^{ + +}$ 'u da bünyelerine alarak manyeziti çökeltmiş olduğu düşünülmektedir.

Abstract

Madenli magnesite mineralization is located in the Gelendost district of Isparta Province. Magnesite mineralizations taken place in serpentinized, brownish-yellowish harzburgites and dunites of Alpine type Şarkikaraağaç ophiolite related to Beyşehir-Hoyran nappes in the eastern flake of Isparta Angle (Central Tauride). Magnesite occurrences display two types of depositional form as stockwork type topographically, towards the uppermost part magnesites and individual veins at the lower levels. The thickness of magnesite veins varies between 60-90 cm, and millimeterto 10 cm in stockwork magnesite outcrops. Magnesite, calcite, serpentine, mixed layer clay minerals, smectite, dolomite, and talc are observed in the mineral paragenesis of both type magnesite occurrences. Dispersions of trace elements in magnesite samples were correlated with the graphics. In conclusion, the only Ba and Sr show high values. It is thought to be result from BaS04 solutions of barite mineralizations in the region. The magnesite mineralizations are thought to formed under the lower temperature conditions in the fractures by the reaction of $Mg^{+2}$ ions, derived from serpentinization of Şarkikaraağaç peridotites, and C02 derived from meteoric water and resulted from shale enriched in organic carbon and carbonate rocks in this region.