Marmara Havzası Geç Kuvaterner çökellerinin kimyasal-element bileşiminin incelenmesi

Investigation of chemical element composition of the Late Quaternary deposits of Marmara Basin

Özet

Bu çalışma Marmara Denizinin Gönen ve Biga çayları deltası ve Çanakkale boğazı girişinde değişik su derinliklerinden alınmış Holosen karot çökelleri üzerinde gerçekleştirilmiştir. Çökellerde Cr, Ga, Ni, Zn, Mo, Cu, Pb, Yb, Y, Nb, Ti, P, Sr, Ba, Sn, Mn, Sc, Co, V, Zr iz elementleri, Corg dağılımları ve bunlar arasındaki ilişkiler incelenmiştir. Elementlerin değerleri arasındaki fark 1.8 ile 13.75 arasında değişmekte olup, en yüksek fark Sn için 9.0; Ba ve Ni için 10.5 ve 10.0; Zr ve Co için 13.63 ve Yb için 13.75' dır. Bu fark Corg için 6.82'dir. İz element ve Corg konsantrasyonlarına göre çalışma alanı: 1) V,Co, Zn, Ti, P, Zr, Sc, Ba, Corg ortalama değerlerince zenginleşme gösteren Gönen Çayı deltası alanı (163 nolu karot sahası); 2) Mo, Ni, Co, Zn, Ti, Pb, Yb, Sc, Nb, Ga, Y, Ba, Sn, Mn, Corg ortama bollukları yönünde daha düşük birikim seviyesine sahip olan Çanakkale boğazının Marmaraya girişi(181 nolu karot sahası) olarak iki sahaya ayrılmıştır. Organik madde kökeninin, genellikle, karasal ve tipinin de Tip III ve Tip II olduğu belirlenmiştir. Çalışma alanının Holosen çökellerindeki gerek iz element, gerekse organik madde dağılımlarının karasal kökenli malzemelerin jeokimyasal özelliği, çökellerin tane boyutu, havzanın sedimantasyon hızı ve hidrodinamik durumu, diyajenetik oksiytlenme gibi koşullar ile denetlendiği görülmektedir.

Abstract

This study was carried out on the Holocene core deposits obtained from the various depths on the detlas of Gonen and Biga Creeks as well as the ontry of the strait of Dardanelles. The investigation was focused on the trase elements of Sr, Ga, Cr, Co, Ti, Zn, Pb, Ni, Cu, Ba, Zr, Yb, Y, P, Nb, Mn, Sn, Sc, Mo, V and the Corg distribution and the interrelationships between those chemical parameters. The difference between the values of such elements range from 1.8 to 13.75. The largest deviations observed for the elements are such that 9.0 for Sn; 10.5 for Ba; 10 for Ni; 13.63 for Zr and Co and 13.75 for Yb. Where as Corg has 6.82. The study area wassubdivided into two sections based on the trace elements and Corg concentrations: 1) Gonen delta area showing an enrichment upon the average values of the concentrations of V, Co, Zn, Ti, P, Zr, Sc, Ba and Corg ( core field No.163), 2) the Marmara entry of the strait of Dardanelles showing a lower accumulation level upon the average abundance of Mo, Ni, Co, Zn, Ti, Pb, Yb, Sc, Nb, Ga,Y,Ba, Sn,Mn, and Corg(core field No.181). Upon these, it was determined that the origin of organic matters is of usually terrestrial and of the type III and. II kerogene.Trace element and organic carbon distribution in those sediments reflect variations depending on the conditions such as the geochemistry of the terrigen matter of the terrestrial origin, grain size distribution and the rate of deposition of sediments, diagenetic oxidation and hydrodynamic agents.