Berdan Nehri (Tarsus) Keşbükü-Kulaklı köyleri arası ağır metal analizleri ve mevsimsel hidro-jeokimyasal değişimleri

Heavy metal analyses and seasonal hydro-geochemical changes in the Berdan River (Tarsus) between Keşbükü and Kulaklı

Özet

Dünyada insan nüfusunun hızla artmasına karşın tatlı su kaynakları sabit kalmaktadır. Bu durum mevcut kaynakların korunmasını ve bu kaynakların ekonomik olarak kullanılmasını gün geçtikçe daha zorunlu hale getirmektedir. Bu çalışmada Çukur ovadan akarak Doğu Akdeniz'e dökülen B er dan nehrinin fiziksel ve kimyasal parametrelerinin değişimi ve olası kirlilik düzeyi saptanmaya çalışılmıştır. Bu amaçla Berdan nehri üzerinde belirlenen 6 örnekleme istasyonundan 12 ay süresince örnekleme yapılmış ve derlenen örnekler su kimyası ana bileşenleri ve ağır metal analizlerine tabi tutulmuştur. Yapılan analizler sonucunda, Koson dere' de anyon-katyon derişiminin, ana kol üzerinde Cr miktarının ve tüm istasyonlarda ise Pb miktarının yüksek olduğu belirlenmiştir. Elde edilen yüksek Cr ve Pb değerlerinin, suyun temasta bulunduğu ofiyolitik birimlerdeki Cr ve genel Toros kuşağı karbonatlarında görülen Pb cevherleşmelerinden, Koson dere' de gözlenen yüksek anyon katyon derişiminin ise yine suyun temasta bulunduğu lagün çökellerinden ve bu alanlarda kullanılan tarım gübre ve ilaçlarından kaynaklandığı saptanmıştır. Bölgede gözlenen Cr ve Pb kirliliği doğal kaynaklı iken SO4 kirliliği antropojeniktir.

Abstract

Despite the high population growth in the world the water sources remain the same. Therefore, protection and economical usage of these sources became vital. In this study, the physical and chemical changes and probable contamination levels of the Berdan river in the Çukurova region are investigated. Monthly water samples were taken at 6 different locations during 1 year period. The anion-cation and heavy metal analyses were made regularly. The results show that the anion-cation concentration in the one of the branches of Berdan river (Koson stream), Cr amount in the other branches of the river and Pb concentration along the entire river are high. High Cr and Pb amounts were caused by the ophiolitic series and carbonates with Pb concentrations in the drainage area respectively. Usage of chemical substances such as fertilizers in agriculture and the characteristics of lagun deposits caused the high anion-cation concentrations in the Koson stream. While, Cr and Pb concentrations are from the natural in origin, the S04 contamination is antropogenic.