Köprübaşı (Manisa) uranyum cevherleşmesinin mineralojik ve petrografik incelenmesi

Mineralogical and petrographical investigation of köprübaşı (Manisa) uranium mineralization

Özet

: Köprübaşı uranyum cevherleşmesi konglomera ve kumtaşları ile ara tabakalanma gösteren ince çamur, silt, kil taşlarından oluşmuş Neojen akarsu sedimentleri içerisindedir. Sedimentler basenin kenar kısımlarındaki metamorfik kayaçlardan türemiştir. Cevherleşme esasen çalışma alanında yaygın olarak görülen kumtaşı ve konglomeralardan oluşmuş düzeylerdedir. Bununla birlikte, bazı çamurtaşı düzeylerinde az miktarlarda da olsa uranyum cevherleşmesine rastlanmıştır. Makroskobik uranyum cevher mineralleri kumtaşları ve konglomeralar içerisinde yeşil ve sarı yeşil renkleri ile çıplak gözle görülebilirken, mikroskobik uranyum cevher mineralleri kumtaşı ve konglomeralar içerisindeki gözeneklerde saçınmış halde ultraviyole ışık altında kolaylıkla görülebilir. Cevher minerallerini ve alterasyon ürünlerini belirlemek amacıyla X-ışını difraktometre ve SEM/EDS analizleri yapılmıştır. Sedimentler içerisinde torbernit [CU(U02)2(P04)2.10H20]meta-torbernit [CU(U02)2(P04)2-8H20] ve meta-otünit [Ca(U02)2(p04)2-6H20] gibi ikincil uranyum mineralleri ile birlikte jarosit, klorit-kaolinit ve Fe-oksit gibi alterasyon ürünleri belirlenmiştir. Değişen miktarlarda uranyum cevherleşmesinin görüldüğü sedimentler arasında, demir oksit içeren sedimentlerin önemli miktarlarda uranyum cevherleşmesine sahip olduğu belirlenmiştir.

Abstract

The Köprübaşı (Manisa) uranium mineralization is hosted in Neogene fluvial sediments which consist predominantly of sandstone and conglomerate interlayered with minor siltstone, claystone and mudstone. Sediments were derived from basement metamorphic rocks adjacent to the basins of deposition. The sandstones and conglomerates are the most widespread sediments and host the majority of the uranium ore. Nevertheless, a minor amount of U mineralization also exists within mudstone. Macroscopic uranium ore minerals can be easily seen with thenaked eye as green and yellow-green grains within the conglomerate and sandstone. In addition, microscopic uranium ore minerals can he seen under ultraviolet light as disseminated in the pore of conglomerate and sandstone. X-ray diffraction (XRD) and scanning electron microscopy (SEM) with energy-dispersive X-ray spectroscopy (EDS) techniques were used for identification the ore minerals and associated alteration products. The uranium ore minerals are torhernite [Cu(UO 2)2(PO 4)2.1OH 20] and meta-autunite [Cu(UO 2)2(PO 4)2.8H 2 O] and meta-autunite [Ca(UO 2)2(P04)2.6H 2O).whereas jarosite, chlorite-kaolinite and Fe-oxides are the alteration products of the host sedimentary rocks. The amount of the uranium ore in the sediments varies widely. However, samples from the Fe-oxide hearing sediments contain significant amount of uranium mineralization.