İzmir-Ankara-Erzincan kenet zonundaki suprasübdüksiyon ofiyolitleri: petrolojisi, mineral kimyası ve tektonomagmatik ortamı

The suprasubduction zone ophiolites from İzmir-Ankara-Erzincan suture zone: petrology, mineral chemistry and tectonomagmatic setting

Özet

ÖZET: Alpin orojenezi ile ilişkili İzmir-Ankara-Erzincan Kenet Zonu (İAEKZ) boyunca dilimler olarak ofiyolitler izlenir. İAEKZ' daki Üst Kretase ofiyolitleri, çoğunlukla Anatolid-Torid Platformunun üzerine itilmiş allokton kütleler olarak gözlenir .Bu ofiyolitler, Neotetis Okyanusu' nun kuzey kolunun günümüzdeki kalıntılarıdır.İAEKZ'nda, Orhaneli-Harmancık (Bursa), Tavşanlı (Kütahya), İnönü-Dağküplü-Mihalıçcık (Eskişehir) ve Refahiye (Erzincan) ofiyolitleri bulunur. Orhaneli Ofiyoliti, çoğunlukla kümülat peridotitlerden ve çok az katmanlı gabrolardan oluşmaktadır. Harmancık ve Tavşanlı Ofiyolitler inde genellikle tüketilmiş üst mantoyu temsil eden serpantinleşmiş harzburjitik tektonitler gözlenir. Dağküplü Ofiyoliti, hemen hemen eksiksiz dizi ve düzenli bir iç yapı sunar. Çoğunlukla manto harzburjitlerinden oluşan tektonitler, izole diyabaz daykları ve pegmatitik gabrolar tarafından kesilir. Okyanusal kabuğun kümülatları (dunit, verlit, piroksenit, katmanlı gabrolar), tektonitlere nazaran daha az mostra verir. Izotrop gabrolar ve levha diyabaz daykları, blokumsu ayrışmak, sert, masif kütleler şeklinde izlenmiştir. Yastık yapılı bazaltlar ile ofiyolitik dizinin örtü kayaçları olan radyolaritler ve pelajik kireçtaşı blokları ofiyolitik melanj içerisinde yer alır. Ofiyolit dilimlerin altında ince bir seviye şeklinde 103Ma yaşlı granat amfibolit, amfibolit ve albit-epidot-amfibolşisti içeren taban metamorfitleri bulunmaktadır. Mihalıççık Ofiyolitinin manto dunitleri içerisinde tenörü yüksek Cr yatakları mevcuttur. Refahiye Ofiyoliti, manto peridotitlerini, ultramafik-mafik kümülatları, izotropik gabroları, levha diyabaz dayklarını ve melanjda izlenen yastık lavları içererek kısmen eksikli dizi sunar.. Izotrop gabrolar ve diyabazlar, düşük dereceli yeşilşist fasiyesinde okyanus tabanı metamorfizmasına maruz kaldıkları için Th dışındaki LİL elementleri (Rb, Ba, K, Sr) değişken değerlere sahiptir. HFSE (Ti, Nb, Zr, Y, Yb) değerleri, MORB (Mid-Ocean Ridge Basalts)'a göre negatif anomali sunar. Gabro ve diyabazlarda Nb/Y oranı çok düşüktür (

Abstract

ABSTRACT : The ophiolite slabs are observed along the Izmir-Ankara-Erzincan Suture Zone (IAESZ) related Alpin Orogene. The Upper Cretaceous ophiolites in IAESZ have generally been emplaced as imbricated thrust sheets onto the Anatolide-Tauride Platform. These ophiolites are remnants of the northern branch of the Neotethyan Ocean.The Orhaneli-Harmancik (Bursa), Tavşanlı (Kütahya), İnönü-Dağküplü-Mihalıçcık (Eskişehir) and Refahiye (Erzincan) ophiolite slices are observed along IAESZ. Orhaneli Ophiolite consists mainly of cumulate peridotites and less layered gabbros. The serpentinized harzburgites of depleted upper mantle tectonites are mostly observed in Harmancık and Tavşanlı Ophiolites. Dağküplü Ophiolite almostly displays intact suite and an ordered sequence. The mantle harzburgites are cut by isolated diabase dykes and pegmatitic gabbros. The ultramafic-mafic cumulates (dunites, wehrlites, pyroxenites, layered gabbros) crop out less than mantle harzburgites. The isotropic gabbros and diabase sheeted dykes are found as blocky, hard and massive rocks. The blocks of pillow lavas, radiolarites and pelagic limestones are encountered within ophiolitic melange. There is a thin sliver of metamorphic sole rocks aged 103Ma along the base öf the ophiolite slabs with garnet amphibolites, amphibolites and albite-epidote-amphiboleschists. The high chromium deposites have formed in the host mantle dunites of Mihalıççık Ophiolite. Refahiye Ophiolite almostly displays intact suite and an ordered sequence consisting of mantle peridotites, ultramafic-mafic cumulates, isotropic gabbros, sheeted diabase dykes and pillow lavas in the melange.The isotropic gabbros and diabases underwent ocean floor-type metamorphism at low degree greenschist conditions have variable values ofRb, Ba, K, Sr (LILE), except Th element. HFS (Ti, Nb, Zr, Y, Yb) elements exhibit negative anomalies relative to MORB. The Nb/Y ratios of the gabbros and diabases are very low (