Arguvan - Arapgir (Malatya) alanında Alt Miyosen volkanizması ve bölgesel stratigrafi içerisindeki yeri

Lower Miocene volcanism at Arguvan - Arapgir (Malatya) area and its significance in the regional geology

Bünyamin AKGÜL, Sevcan KÜRÜM, İbrahim TÜRKMEN, Murat İNCEÖZ, Ercan AKSOY

Özet

Doğu Anadolu'daki Neojen- Kuvaterner yaşlı kıta içi volkanizmanın konu edildiği çalışmalar incelendiğinde, bu volkanizmanın kıta- kıta çarpışmasına bağlı kabuk kalınlaşması sonucunda Orta Miyosen' de etkin olmaya başladığının kabul edildiği görülür. Bu volkanizmanın çoğunlukla kalkalkalen, yer yer toleyitik ve kısmen de alkalen karakterli ürünlerinin, Doğu Anadolu'da geniş yayılıma sahip olduğu da bilinmektedir. Hınıs, Tekman ve Karayazı (Erzurum) dolaylarında yapılan bir çalışmada, ( ?) işaretli olarak Alt-Orta Miyosen yaşında olduğu belirtilen denizel bir birimin üst düzeylerinde sedimanter kayaçlarla ardalanmalı dasitik ve andezitik volkanik kayaçların varlığından bahsedilmektedir. Dolayısıyla, bölgedeki volkanizmanın Erken Miyosen'de başladığı hiçbir çalışmada net olarak belirtilmemiştir. Bu çalışmada, inceleme alanında yüzeyleyen Alt Miyosen yaşlı denizel çökellerin çört bantları ve kireçtaşları ile yanal- düşey ilişkili tüfit seviyeleri içerdikleri ortaya konulmuştur. Bu bulgu, Doğu Anadolu daki Neojen Kuvaterner volkanizmasının Orta Miyosen'de değil, Neotetisin kapanmasının son dönemlerinde, Erken Miyosen' de başladığını kesin olarak ortaya koyar.

Abstract

In the previous studies on the Eastern Anatolia, Neogene - Quaternary volcanics of the region are accepted as the products of Middle Miocene continental within plate volcanism. This volcanism was activated by crustal thickening related to continent-continent (Anadolu and Arabian plates) collision and, is represented generally calc-alkaline, partly tholeiitic and alkaline products. These products crop out in the large areas of the Eastern Anatolia. It was mentioned in a previous study which is carried out Hınıs-Tekman-Karayazı (towns of Erzurum) area that some volcanic intercalations was observed in the upper levels of Lower-Middle(?) Miocene marine deposits. Consequently, Lower Miocene volcanism in the Eastern Anatolia wasn'tt emphasized obviously in any previous study in the region. With this study it is discovered that Lower Miocene marine sediments bears chert bands and tuffite levels that horizontally and vertically grade into the limestones. This finding reveals that Neogene-Quaternary volcanism in the Eastern Anatolia started at the last period of the closure of Neotethys at Early Miocene not at Middle Miocene as widely accepted.