Araçtan arındırılmış yerleşimler: Viyana-Floridsdorf (Avusturya) örneği

Özet

Yaya hareketleri planlama kültürünün ortaya çıkmasında en önemli rolü oynamış olmasına rağmen yayalar günümüzde pek çok problemle karşı karşıyadır. Mekanın araçlara göre düzenlenmesi, zaman içerisinde yeni bir yapı ortaya çıkarmıştır. Günümüzde yayalar bu yeni yapı içerisinde kendilerine yer bulmakta zorlanmaktadırlar. Araçtan arındırılmış yerleşim düşüncesi, özel aracın getirdiği sorunlardan uzak bir yaşam sürmek isteyen kentliler için bir yerleşim biçimi olarak ortaya çıkmıştır. Çalışmada öncelikle bir zamanlar kent büyüklüklerinin ve biçimlerinin temel belirleyicisi olan yaya hareketlerinin gelişimini incelemek için bir literatür taraması yapılmıştır. Ardından araçtan arındırılmış yerleşim modelleri tanımlanarak, dünyanın çeşitli kentlerindeki uygulamalardan örnekler sıralanmıştır. Örnek alan çalışmasında, araç sınırlamasının en katı düzeyinin uygulandığı 'Floridsdorf (Viyana) araçtan arındırılmış yerleşim projesi' tasarım prensipleri açısından incelenmiştir. Genel bir değerlendirmenin ardından, araçtan arındırılmış yerleşimlerin, Türkiye'deki uygulanabilirliği tartışılmıştır.

Abstract

Despite their principal role in emergence of planning culture, today, pedestrians are faced with many problems. Space organization, which focuses on cars, has resulted a new structure in which pedestrians have difficulties to take part. Idea of carfree settlement has emerged as a settlement structure for the urban residents who like to live away from the problems of private cars. In this study, a literature survey had been conducted in order to examine the development of pedestrian movement, which determines size and form of cities. Following that, the carfree settlement models had been defined and many applications from different places of the world had been listed. In the case study, the "Floridsdorf Carfree Settlement Project", where car restriction measures have strictly been applied, had been examined according to the realized design principles. After a general evaluation, the possibility of implication of carfree settlements in Turkey has been discussed.