Dispers kırmızı 1 tekstil boyasının karakterizasyonu ve uygulanabilirliğinin araştırılması

Investigation of characterization and applicability of disperse red 1 textile dyestuff

Özet

Türkiye'de üretimi çok az olan dispers boyaların endüstrideki kullanım alanı oldukça fazladır. Bu boya tekstil sanayiinde daha çok polyester elyafı boyamada kullanılmaktadır. Dispers kırmızı boya bu sektörde en fazla kullanılan boyarmaddelerdendir. Yapılan çalışmada öncelikle dispers kırmızı 1 boyarmadde sentezlendi. Sentezlenen boyarmaddenin erime noktası, IR spektrumu ve ince tabaka kromatografisi değerlendirilerek karakterizasyon işlemi gerçekleştirildi. Daha sonra, elde edilen boyarmadde ile polyester elyaf boyandı. Boyanın uygulanabilirliği üzerine dispergatör miktarının etkisi incelendi. Elde edilen boyalı kumaşların renk ölçümleri yapılarak renk ekseni üzerindeki gerçek yerleri belirlendi. Çalışmanın en son basamağında ise boyalı kumaşların ışık, yıkama ve sürtünme haslığı tayinleriyle boyanın uygulanabilirliği değerlendirildi. Haslık değerlerinin tatminkar olduğu tespit edildi. Işık haslık değerleri 5-7 arası, yıkama ve sürtünme haslığı değerleri ise tüm numuneler için 5 olarak bulundu.

Abstract

Disperse dyes which are produced in a very small amount in Turkey have very wide usage area in industry. This dye is further applied to polyester fiber. Disperse red dye is one of the mostly used dyes in this area. In this study, firstly disperse red 1 dyestuff was synthesized. Its melting point, IR spectrum and thin layer chromatography were appreciated. Afterwards polyester fiber was dyed with obtained dyestuff. The effect of dispersant amount on the applicability of the dye was examined. Real positions of dyed fabrics on the colour axis were determined by means of defining colour measurement of them. At the last step of this study, the applicability of the dye was assessed with light, wash and rubbing fastnesses of the dyed fabrics. It was ascertained that the fast¬ness values were satisfactory. Light fastness values were found irange of 5 to 7, and washing and rubbing fast¬ness values were found as 5 for all samples.