Kütüphane web sitelerinin kullanılabilirliği: Bir uygulama çalışması

Özet

Günümüzde kütüphane web siteleri, öğrencilerin, üniversite personelinin ve araştırmacıların kütüphaneye gitmeksizin bilgiye eriştikleri önemli kütüphane ortamlarından biri olmuştur. Ancak Türkiye’de bulunan kütüphane web sitelerinin kullanılabilirliği konusunda yapılan çalışmalar son derece kısıtlıdır. Bu çalışmada Gazi Üniversitesi Merkez Kütüphane web sitesinin kullanılabilirliği incelenmiştir. Kullanılabilirlik kriterleri olan etkililik, etkinlik ve memnuniyet kriterleri bakımından kullanıcılar karşılaştırılmış ve kullanıcı ihtiyaçları hakkında bilgi toplanmıştır. Bunun için gerçek kullanıcılar ve gerçek görevler ile yapılan kullanılabilirlik testi altmış kişiye uygulanmıştır. Bu çalışma sonucunda web sayfasında kullanılan kütüphane terminolojisinin, sayfa ve içerik tasarımlarının kullanılabilirlik sorunlarına yol açtığı görülmüştür. Kullanıcıların kütüphane hizmet ve kaynakları hakkındaki bilgi eksiklikleri de web sayfasının kullanılabilirliğini olumsuz yönde etkilemiştir. Ayrıca bu çalışmada kullanıcılar arasında etkililik ve memnuniyet kriterleri açısından önemli farklılıklar bulunurken etkinlik kriteri açısından bazı test görevlerinde farklılıklara rastlanmıştır. Sonuç olarak, kütüphane web siteleri tasarlanırken kullanıcıları arasındaki bu farklılıkların göz önüne alınması yararlı olacaktır.

Abstract

Today, library web sites have been one of the important library environments, in that students, university personnel and researchers can reach information without going to the library. However studies about the usability of library web sites in Turkey are extremely limited. In this work the usability of Gazi University Center Library web site is examined. Users are compared according to effectiveness, efficiency and satisfaction which are usability criteria and knowledge is collected about these users’ needs. For this reason usability testing which are made with real users and real tasks is carried out for 60 people. At the end of this work, library terminology which is used in the web page, page and content designs are seen to cause usability problems. Also lack of knowledge about users' library service and sources affected the usability of web page in a negative way. Besides, in this study important differences are found between the users from the aspect of effectiveness and satisfaction criteria. From the aspect of efficiency criterion in some of the test tasks some differences have been found. As a result, while web sites are being designed, keeping in mind these differences between the users will be beneficial.