Geleneksel konut dokusunda kullanım sürecinin değerlendirilmesi-Beypazarı örneği

Özet

Sürdürülebilir korumanın ilkelerine göre; geleneksel konut ve dokusunun özgün işlevini yaşatması, onun çağdaş kullanım kriterlerine uygunluğuna bağlıdır. Konut kullanımı temel insan hakkı olduğuna göre, geleneksel konut ve dokusu, yaşanabilirlik ölçütlerini veya asgaride kullanıma ilişkin temel gereksinimleri karşılamalıdır. Her biri farklı koşulları ve boyutları gerektiren, yaşanabilirlik ve koruma-yaşatma yada diğer bir değişle sürdürülebilirlik için “kullanılabilirlik” ortak koşuldur. Bu koşul, kullanım sürecinin, koruma-yaşatma uygulamalarının öncesinde değerlendirilmesi ve müdahaleleri yönlendirmesiyle sağlanabilir. Kullanım sürecinin değerlendirilmesi, kullanılabilirlik düzeyini tanımlamada esastır. Bu işlemde, geleneksel konut ve dokusunun fiziksel ve mekansal özelliklerini koruma ve yaşatma, önemli bir kısıtlama olarak görülmektedir. Bu kısıtlama ile kullanıcıya göre (yaş, cinsiyet, kültürel ve sosyal kimlik, vb.) farklılaşan gereksinim ve beklentiler, kullanım kolaylıklarına ve güçlüklerine göre tanımlanmaktadır. Bu bakış açısıyla, geleneksel konut ve dokusunun kullanılabilirlik düzeyi ve potansiyeli Beypazarı örneğinde tanımlanmaktadır.

Abstract

Survival of traditional housing and its fabric in its original function in accordance with the principle of sustainable conservation is dependent upon its convenience to the contemporary occupancy criteria. As housing occupancy is the basic right of humanity, traditional housing and its fabric have to be considered within the criteria of liveability or at least provide the basic needs of occupancy. For liveability and conservation-survival or in another word for sustainability, each necessitating different conditions and interventions, “useability” is the common condition. This condition can be achieved if “post-occupancy” is evaluated before the implementations of conservation-survival and if it directs the interventions. Post occupancy evaluation is basic in the determination of useability level. In this procedure, conservation and survival of the traditional housing and its fabric (its physical and spatial characteristics) appears to be an important restriction. With this restriction, needs and demands differentiating with the occupant (age, sex, cultural and social identity, etc.) are determined with the difficulties and/or easinesses of use. Within this perspective, useability level and potential of the traditional housing and its fabric are determined in the case of Beypazarı/Turkey.