Mimari tasarım stüdyosunda mekansal-davranışsal değişkenlerin öğrenci-mekan etkileşimindeki rolü

Effects of spatialbehavioral variables on student-space interactions in architectural design studio spaces

Özet

Mimari Tasarım dersleri, mimarlık eğitiminin belkemiğini oluşturmaktadır. Bu derslerin yapıldığı stüdyo mekânları öğrencilerin yoğun kullanımı ile karakterize olmaktadır. Söz konusu yoğun kullanımda ihtiyaçların karşılanmasının yanında, uzun zamanlı çalışmaya motive edebilen ve öğretim elemanı-öğrenci etkileşimini etkin bir şekilde yaşayabilmeyi sağlayabilecek mekânsal değişkenler önemli rol oynamaktadır. Bu çalışmada, mimarlık öğrencilerinin Mimari Tasarım dersi boyunca kendilerini rahat hissetmesinde etkin olan mekânsal değişkenler belirlenmiştir : (1) mekânın teknik ve işlevsel bileşenleri, (2) mekânın bıraktığı algısal izlenim, (3) atölyenin eğitim ortamının değerlendirilmesi ve (4) Mimari Tasarım dersi özelinde öğrenci-mekan etkileşimi. Değişkenlere ait performans değerleri, Gazi Üniversitesi Mühendislik–Mimarlık Fakültesi, Mimarlık Bölümü 301 no’lu stüdyoda M201 Mimari Tasarım Atölyesi öğrencileri ile yapılan anket çalışmasıyla (N=59) elde edilmiş ve analizlerle diğer değişkenlerin öğrenci-mekân etkileşimi değişkeni üzerindeki etki dereceleri saptanmıştır. Sonuçlar, stüdyo mekânında çalışma sırasında öğrenci-mekân etkileşiminde en önemli paya sahip olan değişkenin atölyenin bir eğitim ortamı olarak değerlendirilmesi olduğunu göstermiştir. İkinci etkin değişken ise stüdyo mekânının algısal özellikleridir. İşlevsel ve teknik performans değerlerinin anlamlı bir etkisi saptanmamıştır. Çalışma, stüdyo mekânının herhangi bir derslik olarak algılanmanın ötesinde, mimarlık öğrencileri için bir “yer” olarak algılandığını ve bu algıda da eğitim ortamına duyulan güvenin belirleyici olduğunu göstermesi açısından önemlidir.

Abstract

Architectural Design courses shape the backbone of architectural education. Studios, which are special spaces for design courses, are characterized with intensive use by students. Besides fulfillment of needs, the spatial variables that facilitate long-time motivation and effective student-tutor interaction are also required regarding the use of such spaces. In this study, the four spatial variables that have impact on students’ feeling of comfort during design courses were determined as; (1) technical and functional factors, (2) perceptional / image quality, (3) educational / social climate and (4) student-space interaction specific to design courses. Performance values of these variables were obtained via a questionnaire (N=59 students) that was conducted in Studio 301 of Department of Architecture, Faculty of Engineering and Architecture at Gazi University. It is the studio space of Architectural Design group, M201. Analysis spotted the effect values of other variables on space-student interaction variable. According to results, the variable that had the most impact on space-student interaction was the confidence felt for educational / social climate. The second effective variable was perceptional / image quality. Technical and functional factors were diagnosed to have no impact. This study underlines the following single fact: A studio space is considered as a “place” by architecture students rather than being considered as an ordinary classroom due to its highly effective social climate created by tutors and the educational program.