Dergiler / Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi / 2009 / Cilt: 24 - Sayı: 1
Derin çekme kalıplarında matris-zımba radyüsü ve çekme oranının et kalınlığı üzerindeki etkisi
- Sayfa
- 33–41
- DOI
- —
Özet
Derin çekme, sac metal şekillendirmede kullanılan en önemli yöntemlerden biridir. Bu yöntemde optimum parça üretimi, kalıp ve zımba profil radyüsü, parça şekli ve malzemenin şekillendirilebilirliği gibi işlem parametrelerine bağlıdır. Özellikle parça şekli, şekillendirilebilirliği doğrudan etkilediği için çok önemlidir. Bu çalışma, DKP 37 sacı kullanılarak kalıp ve zımbanın radyüs değişimlerinin, limit çekme oranının, baskı plakası ve kalıp açılarının et kalınlığı üzerindeki etkisini belirlemek için yapılmıştır. Baskı plakası yüzeylerine $alpha$=2.5°, $alpha$=7.5°, $alpha$=12.5°, $alpha$=15° açılar, kalıp ve zımba köşelerine R=10, R=8, R=6, R=4 mm radyüsler verilmiştir. Zımba çapı 30, matris çapı 32.3 ve kalıp boşluğu 1.15 mm dir. Kalıp ve parça arasındaki sürtünmeyi azaltmak için Shell Tellus 68 yağ kullanılmıştır. Et kalınlığının ölçümü kap üzerinde altı farklı bölgeden yapılmıştır. Çalışmada limit çekme oranı $(beta)$, baskı plakası açısı $(alpha)$, kalıp ve zımba radyüsünün artmasıyla et kalınlığının azaldığı görülmüştür.
Abstract
Deep drawing is one of the most important methods used to form sheet materials. The production of optimal products in this process is dependent on the process variables such as blank shapes, profile radius of punch and die, and formability of materials. A specially, the blank shape is very important since it controls the formability directly. This study presents an attempt to determine the effect of various radiuses of die and punch, limit drawing ratio and die/blank holder angles on the wall thickness using DIN EN10130-91 sheet material. The die/blank holder profile with angles of $alpha$=2.5°, $alpha$=7.5°, $alpha$=12.5°, $alpha$=15° and die/punch profile with radiuses for R=10, R=8, R=6, R=4 mm. The punch have diameter of 30 mm and the die have a diameter of 32.3 mm, which gives 1.15 mm of clearance. Shell Tellus 68 oil was used between the die and the blank to reduce frictional resistance. The wall thickness was measured on six different zones of the cup. The experiments show that the wall thickness decreased with increasing limit drawing ratio $(beta)$, die/blank holder angles $(alpha)$ and die-punch radius (R).