Ekipman seçimi probleminde PROMETHEE ve bulanık PROMETHEE yöntemlerinin karşılaştırmalı analizi

Comparative analysis of PROMETHEE and fuzzy PROMETHEE methods in equipment selection problem

Özet

İnsan, makine, malzeme gibi çok çeşitlilikte ve değişken özellikler gösteren bileşenlere sahip olan üretim sistemlerinin planlanması, yönetilmesi ve kontrol edilmesi genellikle zor ve karmaşık bir yapıya sahip olup, birden fazla etken tarafından etkilenen kararlar alınmasını gerektiren bir süreçtir. Bu tip süreçlerde karşılaşılan problemler çok sayıda çelişen kriter içeren kompleks karar problemleri niteliğindedir. Bu gibi durumlarda analitik bir bakış açısı sağlayan, probleme matematiksel ve mantıklı çözümler getirebilen çok kriterli karar verme yöntemlerinin uygulanması çözüm ve daha sonraki aşamalarda büyük yararlar sağlamaktadır. Ekipman seçimi, etkin bir üretim sistemi için oldukça önemli bir konudur. Genellikle birbirine çok benzeyen pek çok tipteki ekipmanın arasından en doğru seçimi yapmayı çok sayıda kriterin göz önüne alınması ile birlikte gerektiren, yorucu, karmaşık, zor bir karar verme problemidir. Bu çalışmada, bir işletmenin kaynak makinesi seçimi problemi, dilsel ifadelerle tanımlanan kriterlerin önceliklendirilmesini içeren çok kriterli bir karar verme problemi temelinde incelenmiştir. Yapılan uygulamada problem hem bulanık hem de kesin sayıların kullanılmasıyla çözülerek alternatif ekipmanlar için hem kısmi hem de tam sıralama belirlenmiştir. Elde edilen sonuçlar ile her iki durum karşılaştırmalı olarak ayrıntılı bir şekilde analiz edilmiştir.

Abstract

Planing, managing and controling of production systems, which have varient and inconstant featured components like human, machines and materials, have got a complex and hard structure and is a process that requires taking decisions influencing by criteria more than one. Problems met this type of processes are decision problems involving numerous conflicting criteria, and in such situations employing multi criteria decision making methods providing a analytical point of view, giving mathematical and logical solutions to problems, derives great advantages in solving and subsequent stages. Equipment selection is a quite important subject for an effective production system, and is a decision making problem which is exhausting, complex, hard and generally requiring both selecting the most appropriate choice among a wide range of resembling alternatives and taking consideration of numerous criteria. In this study, the welding machine selection problem of a company is analyzed based on a multi criteria decision making problem including prioritization of the linguistically defined criteria. In our application, both partial and full ranking are determined for alternative equipments by employing crisp numbers as well as fuzzy numbers to solve the problem. Both cases are analyzed comparatively in detail with obtained results.